Δευτέρα, 31 Ιανουαρίου 2011

Pasxalis Terzis - Mana Manoula

ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΜΑ ΜΟΥ....

ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΜΑ ΜΟΥΤεσσερα!!! χρόνια πέρασαν… Μανούλα μου!!!!!
Έκλεισες τα μάτια σου και έσβησε
οόη εκείνη η όμορφη λάμψη.
Σου μιλάω τωρα κι ας μη σε βλέπω, απλά σε νιώθω.
Γέλαω μαμα!!!!
Γερναω μαμα!!!!!!!
Δες με!... προχωράω μαμα!!
Με λύγισε ο πονος αλλα με δυνάμωσε μαμά...
Και κοίτα ένα μυστήριο του κόσμου.....
Έφυγες μαμά!!! τωρα δεν ανησυχείς ...
τωρα δεν ακούγεται το δυνατό σου γέλιο
τα χέρια σου δεν ανοίγουν διάπλατα
στο κατώφλι του σπιτιού για να με αγκαλιάσεις.
Τα λουλούδια σου είναι ακόμη στις γλάστρες
για να κάνουν πιο έντονη την απουσία σου.
Τώρα στα δύσκολα μου λείπεις,
μόνο στα ονειρά μου ερχεσαι γλυκά
και λουφάζω στην αγκαλιά σου!!!
Ξερω οτι αυτο το τραγούδι σου άρεσε(του τερζη>>>μανα,μανουλα μου)
και το αφιερωνω στη μνημη σου Μαμα!!!!





Κάποτε θα ξανάρθω.Είμαι ο μόνος κληρονόμος.Κι η κατοικία μου είναι παντού όπου κοιτώ...

Τι γύρευες
τόσο ψηλά
στον ουρανό
κι ανέβαινα
χιλιάδες άστρα
να σε συναντήσω;
Από τους ώμους μου
είχαν φύγει τα φτερά.
Τα 'καψε ο κύκλος
του μεσημεριού.
Πονούσε
το κορμί μου
κι όταν σ' άγγιζα
γεννούσε νύχτες.
Πρωινό αέρινο
και μήτε ν' ανασάνω
μήτε να μιλήσω
μ' άφηνες.
ανέβαινα χλωμη
απ' τη μεγάλην Άρκτο.
Δίπλα στο Σείριο
τα μαλλιά σου μύριζαν
φύκια της θάλασσας
αρμύρες του βυθού.
Ένα θαμπό
χαμόγελο
με λάβωνε
κι ένα κορμί
το απόγευμα
που γύριζε
κατά την δύση του.
Κάθε σταγόνα
κι ένα εσύ
όλη τη νύχτα ο ίδιος
παρεξηγημένος ήχος
αξημέρωτος ήχος
αξημέρωτη ανάγκη εσύ
βραδύγλωσση βροχή
σαν πρόθεση
ναυαγισμένη
κάτι μακρύ να διηγηθεί
και λέει μόνο
εσύ, εσύ
νοσταλγία δισύλλαβη
ένταση μονολεκτική
το ένα εσύ
σαν μνήμη
το άλλο
σαν μομφή
και σαν μοιρολατρία
τόση βροχή
για μια απουσία
τόση αγρύπνια
για μια λέξη
πολύ με ζάλισε
απόψε η βροχή
μ' αυτή της
τη μεροληψία
όλο εσύ,
εσύ, εσύ
σαν όλα τ' άλλα
να 'ναι αμελητέα
και μόνο εσύ,
εσύ, εσύ...
                                   ***

Ένα μωρό ρώτησε το Θεό,
"Μου λένε πως θα με στείλεις στη Γη αύριο, αλλά πως υποτίθεται πως θα ζήσω εκεί που είμαι τόσο μικρός και αβοήθητος?"
"Ο φύλακας άγγελός σου θα είναι εκεί να σε περιμένει και θα σε προσέχει."
     Το παιδί ξαναρώτησε, "Πες μου όμως, εδώ στον παράδεισο για να είμαι ευτυχισμένος δεν έχω παρά μόνο να τραγουδώ και να γελώ."
     Ο Θεός είπε, "Ο  φύλακας άγγελός σου θα τραγουδά και θα γελά για σένα. Και θα νιώθεις την αγάπη του και θα είσαι πολύ χαρούμενος."
     Το παιδί όμως ξαναρώτησε, "Και πως θα καταλαβαίνω τι μου λένε οι άνθρωποι όταν μου μιλούν αν δε ξέρω τη γλώσσα?"
    Ο Θεός είπε, "Ο φύλακας άγγελός σου θα σου πει τις πιο όμορφες και γλυκιές λέξεις που θα ακούσεις ποτέ, και με πολύ υπομονή και φροντίδα, ο άγγελός σου θα σου διδάξει πως να μιλάς."
    "Και ποιος θα με προστατεύει?"
     Ο Θεός είπε, "Ο φύλακας άγγελός σου θα σε προστατέψει ακόμα κι αν αυτό σημαίνει να δώσει την ίδια του τη ζωή."
   Οταν ήρθε η στιγμή ν αφήσει τον Παράδεισο το παιδί ρώτησε με βιασύνη,
"Θεέ μου, εφόσον είναι να φύγω τώρα, πες μου σε παρακαλώ το όνομα του αγγέλου μου."



"Απλά θα την φωνάζεις, ΜΑΜΑ."
                                                                    ***
Οι άνθρωποι δεν φεύγουν ποτέ
ζουν πάντα μέσα στο μυαλό μας
και στην καρδιά μας
όπως θα ζεις κι εσύ Μανουλα  μου….


Θάμαστε πάντα μαζί


Και μεις εδώ
Να σε Θυμόμαστε
και να Σ' αγαπάμε
Μέσα στην "Ανατολή και Δύση".....
Μέσα στα "Ταξίδια Ψυχής"....





 
 

Πέμπτη, 27 Ιανουαρίου 2011

Διαζυγιο


Tο διαζύγιο των γονιών είναι για κάθε παιδί τραυματική εμπειρία. H διάλυση της οικογένειας, αυτού του «πυρήνα» που προσέφερε -έστω και ανεπαρκώς- ασφάλεια και θαλπωρή, συνιστά μια καταστροφή του μικρόκοσμου του παιδιού που συνεπάγεται δυσάρεστες αλλαγές. Mία από αυτές είναι το καινούργιο καθεστώς της μετακίνησης από τον ένα γονιό στον άλλον, στο οποίο πολλά παιδιά προβάλλουν αντίσταση. Aλλάζοντας σπίτι και αγκαλιά
Aς μπούμε για λίγο στη θέση των παιδιών και ας φανταστούμε πώς μπορεί να είναι, κάθε Σαββατοκύριακο -και όχι μόνο- να είσαι αναγκασμένος να ξεσπιτώνεσαι, να προσαρμόζεσαι για μία μέρα, δύο μέρες, μερικές ώρες, να αλλάζεις σπίτι, δωμάτιο, κρεβάτι, συνήθειες, ατμόσφαιρα, φαγητό, ρυθμούς και εντέλει... αγκαλιά. Kαι αν για πολλά παιδιά η αγάπη στον πατέρα τους (ο οποίος είναι, στην πλειονότητα των διαζευγμένων οικογενειών, αυτός που φεύγει και άρα αυτός που γίνεται «ο γονιός του Σαββατοκύριακου και των διακοπών») και η ανάγκη τους να μην τον στερηθούν τα κάνει να δέχονται σχεδόν αδιαμαρτύρητα αυτή τη δοκιμασία, υπάρχουν αρκετά που δυσκολεύονται να προσαρμοστούν και «κλοτσάνε».
H θύελλα του Σαββατοκύριακου
Σε πολλά σπίτια χωρισμένων παίζεται κάθε εβδομάδα ένα μικρό ή μεγάλο δράμα με κλάματα, φωνές, κατηγορίες, τιμωρίες, ενοχές, απόγνωση. Kάθε λογής συνταγές δοκιμάζονται: καλοπιάσματα, εκβιασμοί, υποσχέσεις, δώρα, ανταλλάγματα. Στην ήδη τεταμένη κατάσταση του χωρισμένου ζευγαριού και της οικογένειας που προσπαθεί να αναγεννηθεί από τις στάχτες της, το δράμα αυτό είναι ένα επαναλαμβανόμενο δυνατό χτύπημα. Ποιοι μπορεί να είναι οι λόγοι που κάνουν ένα παιδί που τα πήγαινε μια χαρά με τον πατέρα του να αρνείται να πάει να τον δει, ενώ την ίδια στιγμή τον στερείται και του λείπει;
Ποιοι υποφέρουν
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι όλοι υποφέρουν από το εβδομαδιαίο «δράμα». H μητέρα, που μπορεί να αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στην ανάγκη της να ξεκουραστεί από την αποκλειστική φροντίδα του παιδιού που έχει μέσα στην εβδομάδα και τις ενοχές της επειδή θέλει να «ξεφορτωθεί» το παιδί της. O πατέρας, που εισπράττει την άρνηση του παιδιού του και φοβάται ότι το χάνει. Kαι το παιδί, που αντιστέκεται χωρίς να μπορεί να κάνει αλλιώς, ενώ μέσα του μαίνονται δεκάδες αντικρουόμενα συναισθήματα.
Tι έχει μεγαλύτερη σημασία
Aυτό για το οποίο πρέπει οι γονείς να καταβάλλουν τη μεγαλύτερη προσπάθεια είναι να κρατήσουν το παιδί έξω από τη μεταξύ τους σύγκρουση και να σεβαστούν την αδιαμφισβήτητη ανάγκη του -και το δικαίωμα φυσικά- να αγαπάει και να είναι εξίσου αφοσιωμένο και στους δύο γονείς του. Aυτό δεν είναι διαπραγματεύσιμο. Kάθε συμπεριφορά που παραβιάζει το δικαίωμα αυτό ισοδυναμεί με συναισθηματική εκμετάλλευση και κακοποίηση του παιδιού με ιδιαίτερα αρνητικές συνέπειες, όπως ψυχικές διαταραχές, ευαίσθητη υγεία, αρνητική κοινωνική συμπεριφορά, που πολλές φορές εκδηλώνονται στην ενήλικη ζωή του.
Aνάμεσα στους δύο
Ένα από τα κεντρικά βιώματα του παιδιού όταν οι γονείς χωρίζουν είναι το συναίσθημα του διχασμού. Tα δύο πιο σημαντικά και πιο αγαπημένα πρόσωπα στη ζωή του παιδιού, που αν έως τη στιγμή του χωρισμού κατά έναν τρόπο αποτελούσαν μια ενότητα, ξαφνικά χωρίζουν, γίνονται δύο διαφορετικοί γονείς, δύο ξεχωριστοί άνθρωποι. Aς πάρουμε, για παράδειγμα, ένα παιδί προσχολικής ηλικίας που έδειχνε, πριν το διαζύγιο, να είναι περισσότερο προσκολλημένο στη μητέρα, ενώ στον μπαμπά έκανε το «δύσκολο». Όσο οι γονείς είναι μαζί, το παιδί «απολαμβάνει» αυτή την κατάσταση, έχοντας παρ' όλα αυτά κάθε τόσο την ευκαιρία να είναι και με τον πατέρα του, όσο το θέλει και το χρειάζεται. Όταν οι γονείς χωρίσουν, αυτό δεν είναι πια δυνατό και το παιδί πρέπει να μοιράσει τον εαυτό του, να «δεχτεί» εξίσου και τους δύο γονείς, ενώ τη «μετακίνηση» από τον ένα στον άλλον δεν μπορεί να την ορίσει πια το ίδιο ανάλογα με τη διάθεσή του. Πρέπει να προσαρμοστεί σε κανόνες και προγράμματα που καθορίζουν οι άλλοι και για τα οποία ίσως δεν είναι ακόμη έτοιμο. Aντιδρά επομένως έντονα στο να πάει στον μπαμπά, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι δεν τον αγαπάει πια. Συμβαίνει, όμως, και παιδιά που πριν το χωρισμό τα πήγαιναν μια χαρά με τον πατέρα τους να μη θέλουν μετά να περάσουν την «προγραμματισμένη» μέρα μαζί του. Kι αυτά τα παιδιά βρίσκονται σε δίλημμα αφοσίωσης, αισθάνονται ότι πρέπει να αποφασίσουν σε ποιον από τους δύο γονείς είναι πιο αφοσιωμένα, με ποιου τη «μεριά» είναι και δυσκολεύονται να ισορροπήσουν ανάμεσα στους δύο. Tο δίλημμα αυτό, ο διχασμός, γίνεται πιο επώδυνο όσο πιο τεταμένη είναι η κατάσταση μεταξύ των γονιών.
Όταν η πίεση εντείνεται
O κίνδυνος το παιδί να βρεθεί σε πολύ επώδυνη κατάσταση διχασμού και εσωτερικής σύγκρουσης είναι μεγάλος όταν ο ένας γονιός δυσφημεί στο παιδί τον άλλον. Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι αυτή η σύγκρουση είναι από τις χειρότερες πιέσεις που υφίσταται ένα παιδί και αυξάνει κατακόρυφα τις αρνητικές επιπτώσεις του διαζυγίου πάνω του. Όταν ο ένας γονιός (καμιά φορά είναι και οι δύο) αισθάνεται αδικημένος, εξαπατημένος, θύμα της κατάστασης και συχνά προσπαθεί να εκδικηθεί τον πρώην σύζυγό του στερώντας του την αγάπη του παιδιού, τότε βάζει το παιδί του σε ένα τρομερό δίλημμα που δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσει. Aκόμα λοιπόν και αν δείχνει να έχει «αποφασίσει» ότι δεν θέλει τον ένα γονιό -συνήθως τον πατέρα- επειδή τον θεωρεί υπεύθυνο για το διαζύγιο, μέσα του βρίσκεται σε σύγκρουση και δεν ξέρει τι είναι σωστό και τι λάθος. Aγαπάει και τους δύο γονείς του (αυτό ισχύει σχεδόν πάντα, ακόμη και αν οι σχέσεις με τον πατέρα ήταν πολύ κακές) και αναρωτιέται ποιος έχει δίκιο και ποιος όχι, αν επιτρέπεται να αγαπάει πια αυτόν το γονιό, αν αυτός είναι «κακός» άνθρωπος. Bασανίζεται από ενοχές απέναντι στο γονιό που αρνείται, επειδή τον αρνείται, και απέναντι στο γονιό με του οποίου το μέρος τάσσεται, όταν νιώθει ότι του λείπει ο άλλος γονιός.
Πότε τα παιδιά θυμώνουν
Όλα τα παιδιά, μικρά ή μεγάλα, αισθάνονται θυμό για τους γονείς τους που χώρισαν και τον εκφράζουν με αρνητική συμπεριφορά απέναντί τους. Iδιαίτερα όμως στα μεγαλύτερα παιδιά, όταν το διαζύγιο τα βρίσκει σε προεφηβική ή εφηβική ηλικία, η άρνηση να πάνε στον μπαμπά μπορεί, εκτός των άλλων, να είναι η έκφραση του θυμού τους για αυτή την οδυνηρή κατάσταση. Συχνά τα παιδιά αυτά είναι θυμωμένα και με τους δύο γονείς, αλλά είναι αναγκασμένα να ζουν με τη μητέρα τους, ενώ μπορεί να αρνηθούν να πάνε στον πατέρα τους. Άλλωστε, σε αυτή την ηλικία, που τα παιδιά διαμορφώνουν τη δική τους ηθική, εμφανίζονται ιδιαίτερα αυστηρά μπροστά σε συμπεριφορές των ενηλίκων που δεν εγκρίνουν, πολύ περισσότερο, μάλιστα, όταν από αυτές τις συμπεριφορές θίγονται και υποφέρουν και τα ίδια. Tι πρέπει να προσέξουν οι γονείς και πώς να αντιμετωπίσουν την άρνηση του παιδιού που «δεν θέλει να πάει στον μπαμπά»;

H «βελούδινη» αλλαγή
Όπως συνάγεται από τα παραπάνω, όσο πιο ήπια είναι η σχέση μεταξύ των γονιών, τόσο πιο εύκολο είναι για το παιδί να ξεπεράσει την τραυματική εμπειρία του διαζυγίου. Έτσι, λοιπόν, ακόμη κι αν το διαζύγιο ήταν πολύ επώδυνο για τον ένα γονιό και υπάρχουν πράγματα που δεν μπορεί να ξεπεράσει, πρέπει να φροντίσει να μην επηρεάσει με τα δικά του συναισθήματα το παιδί. Aυτό ισχύει τόσο για το γονιό που ζει με το παιδί όσο και για το «γονιό του Σαββατοκύριακου».
Ο H προσαρμογή στην καινούργια κατάσταση δεν μπορεί να γίνει από τη μια μέρα στην άλλη. Tα παιδιά πρέπει να έχουν την ευκαιρία να προσαρμοστούν σιγά-σιγά. Στη φάση αυτή είναι αναγκαία η συζήτηση, η προσπάθεια κατανόησης και η αναγνώριση των συναισθημάτων του παιδιού. Πολλές φορές αποδεικνύεται ότι αυτό που έχουν ανάγκη τα παιδιά είναι να τους δείξουν οι γονείς τους ότι τους αναγνωρίζουν το δικαίωμα να είναι λυπημένα, θυμωμένα, φοβισμένα, αντί να προσπαθούν να τα πείσουν ότι «όλα έγιναν για το καλό σου».
Ο Eπίσης, καλό είναι οι γονείς να είναι στην αρχή ελαστικοί σχετικά με το πότε, πόσο και πού θα είναι με τον μπαμπά, τόσο περισσότερο μάλιστα όσο πιο μικρό είναι το παιδί. Mπορεί στην αρχή να μην κοιμάται στον μπαμπά αν δεν θέλει, αφού η νύχτα για τα μικρά παιδιά είναι πιο δύσκολη μακριά από το σπίτι και το δωμάτιό τους.
O μπαμπάς θα πρέπει να φροντίσει το παιδί να νιώσει καλά στο σπίτι του, να έχει δηλαδή ένα χώρο (έστω κι αν δεν είναι ένα χωριστό δωμάτιο) δικό του, που τον ξαναβρίσκει κάθε φορά.
Eπίσης, στην αρχή τουλάχιστον, είναι καλό η μέρα αυτή να είναι αφιερωμένη στο παιδί, να μη χρειάζεται δηλαδή το παιδί να μοιραστεί τον πατέρα του με την καινούργια του σύντροφο ή τη δουλειά του.
Tα αυστηρά όρια
Παράλληλα όμως με την ελαστικότητα αυτή, οι γονείς πρέπει να δείχνουν ότι κάποια πράγματα δεν είναι διατεθειμένοι να τα διαπραγματευτούν, όπως π.χ. το ότι ο πατέρας θέλει να έχει το παιδί του κοντά του, έστω για μία μέρα. Παρά την αρνητική συμπεριφορά που εκδηλώνει ένα παιδί, μέσα του περιμένει αυτή την επιμονή του πατέρα του και την επιβεβαίωση του πόσο σημαντικό είναι γι' αυτόν. Aλλά και η μητέρα δεν χρειάζεται να έχει αναστολές να εξηγήσει στο παιδί ότι χρειάζεται και θέλει να μείνει μόνη της, επειδή κουράζεται πολύ μέσα στην εβδομάδα - αν νιώθει έτσι φυσικά. H φάση αυτή της άρνησης του παιδιού είναι δύσκολη και ψυχοφθόρα για όλους, όμως, αν την αντιμετωπίσει κανείς με ευαισθησία, συνήθως ξεπερνιέται χωρίς να αφήσει κατάλοιπα

Δυστυχώς, τα διαζύγια φαίνεται να έχουν πάρει την «ανιούσα» τα τελευταία χρόνια. Και λέμε δυστυχώς, γιατί, όπως και να είναι η κατάσταση, οι μοναδικοί που τελικά την «πληρώνουν» είναι τα παιδιά μας.
·         Τα ζευγάρια τα τελευταία χρόνια, λίγο με την πίεση της δουλειάς και το κυνήγι της καριέρας, λες και αυτή θα μας κάνει καλύτερους ανθρώπους, λίγο με τους καυγάδες για τα οικονομικά, που συνήθως ταλανίζουν τις νέες οικογένειες και τέλος με την παρουσία τρίτου στη σχέση του ζευγαριού, οδηγούνται στο διαζύγιο.

Το «ιδανικότερο» για ένα ζευγάρι που οδηγείται στο χωρισμό, είναι οι ενδεχόμενοι και αναπόφευκτοι καυγάδες να μη γίνονται παρουσία του παιδιού. Το παιδί σε όποια ηλικία και αν βρίσκεται αντιλαμβάνεται τα πάντα.

Όταν λοιπόν έρθει η στιγμή να ανακοινωθεί ο χωρισμός στο παιδί, παρόντες θα πρέπει να είναι και οι δύο γονείς, οι οποίοι οφείλουν να εξηγήσουν με ήρεμο τρόπο τους λόγους που οδήγησαν στην απόφασή τους αυτή. Θα πρέπει δηλαδή να υπάρχει συνεννόηση από πριν, για να μην υπάρξουν κι άλλα προβλήματα.

Έχει παρατηρηθεί ότι όσο πιο μικρό το παιδί τόσο δυσκολότερο είναι, γιατί στη μικρή ηλικία δεν υπάρχει η σωστή αντίληψη των καταστάσεων και το παιδί πολλές φορές θεωρεί ότι φταίει αυτό.
Το παιδί δε θα πρέπει να μπει στη διαδικασία δικαστηρίων και δικηγόρων, γιατί κάτι τέτοιο θα ήταν πολύ επώδυνο για την αθώα ψυχούλα του, που δεν μπορεί να τα εξηγήσει όλα αυτά.

Οι δύο πλευρές δε θα πρέπει να χρησιμοποιούν το παιδί ως «ταχυδρόμο». Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να κατηγορούμε την αντίδικη πλευρά στο παιδί και αυτό να τα μεταφέρει με τη σειρά του στην αντίπερα όχθη.

Το παιδί θα πρέπει να έχει μόνιμη βάση και να μην είναι με μια βαλίτσα στο χέρι, γιατί κάτι τέτοιο θα το κάνει να πιστέψει ότι δεν έχει κάποιο δικό του χώρο, που θα μπορεί να κάνει ό,τι θέλει τον ελεύθερο χρόνο του.

Ο γονιός αυτός που παίρνει το παιδί τα σαββατοκύριακα και τις γιορτές στο δικό του σπίτι, θα πρέπει να είναι συνεπής στην ώρα του και στις προγραμματισμένες συναντήσεις τους, γιατί το παιδί ανυπομονεί να έρθει αυτή η ώρα και απογοητεύεται, όταν καθυστερεί.

Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να επιδείξουν οι γονείς, όταν πρόκειται να ξαναπαντρευτούν και κάποιο νέο μέλος προστεθεί στην οικογένεια.

Θα πρέπει να το κουβεντιάσουμε με το παιδί και να του δώσουμε να καταλάβει ότι κανείς δεν πρόκειται να πάρει τη θέση που κατέχει αυτό στην καρδιά σας.

Πρέπει να υποδείξετε τεράστια υπομονή με το παιδί σας και να μη δυσαρεστηθείτε, όταν αυτό παρουσιάζει αρνητική συμπεριφορά, γιατί αυτή είναι αναμενόμενη.

Έφυγαν ανεπιστρεπτί οι εποχές των παππούδων, αλλά και των γονιών μας, που γιόρταζαν ασημένιες και χρυσές επετείους γάμων, χωρίς βέβαια να τα ισοπεδώνουμε όλα. Ας μη γελιόμαστε όμως... Οι άνθρωποι άλλαξαν και όχι οι εποχές... Οι εποχές ήταν, είναι και θα είναι τέσσερις...


ΠΑΙΔΙΑ + ΔΙΑΖΥΓΙΟ

ΠΑΙΔΙΑ + ΔΙΑΖΥΓΙΟ

Οι αντιδράσεις των παιδιών εξαρτώνται κυρίως από την:
  • Συγκρότηση και την ψυχοσυναισθηματική ωριμότητα του παιδιού.
  • Ποιότητα της σχέσης που είχε το παιδί με τους γονείς του πριν το διαζύγιο.
  • Ποιότητα των σχέσεων του παιδιού με παππούδες, φίλους, δάσκαλους και άλλα σημαντικά πρόσωπα με τα οποία έρχεται σε επαφή.
  • Δυνατότητα ή όχι ψυχολογικής στήριξης του παιδιού από κάποιον ειδικό ιδιαίτερα στην εφηβική ηλικία.
  • Ένταση και τη διάρκεια των γονικών συγκρούσεων.
  • Ικανότητα των γονιών να ανταποκριθούν στις ανάγκες του παιδιού στη φάση του διαζυγίου.
Μερικές τέτοιες τυπικές αντιδράσεις των παιδιών στη φάση του διαζυγίου
-Άρνηση
Δεν θα χωρίσουν. Απλά ο μπαμπάς θα μένει στο διπλανό σπίτι. Σε λίγο θα είμαστε πάλι μαζί.
-Φόβος Εγκατάλειψης
Τα παιδιά αισθάνονται ότι όταν οι γονείς τους χωρίσουν δεν θα υπάρχει κανείς να τα φροντίζει και να τα νοιάζεται.
-Θυμός και επιθετικότητα
Τα παιδιά μπορεί να εκφράσουν επιθετικότητα και θυμό απέναντι στα αδέλφια, τους συνομήλικους, τους συγγενείς ή τους γονείς (ιδιαίτερα ενάντια στο γονιό στον οποίο το παιδί καταλογίζει το φταίξιμο. Ακόμη μπορεί να παρουσιάσουν πτώση στις σχολικές επιδόσεις ή να προσπαθήσουν να εκμεταλλευτούν το διαζύγιο για να ασκήσουν εξουσία και να διεκδικήσουν δικαιώματα.
- Ενοχή
Συχνά αισθάνονται ότι φταίνε αυτά για τις συγκρούσεις των γονιών τους. Μπορεί να πιστεύουν ότι στη ρίζα των γονικών συγκρούσεων βρίσκονται κάποια δικά τους λάθη. Αυτή η πεποίθηση ενισχύεται ιδιαίτερα όταν οι γονείς συγκρούονται μπροστά στα παιδιά και μάλιστα με αφορμή την αντιμετώπιση των προκλητικών συμπεριφορών των παιδιών.
- Κατάθλιψη
Υπνηλία, διαταραχή του ύπνου ή της διατροφής, τάσεις απομόνωσης.
- Ανωριμότητα
Νυχτερινή ενούρηση, μωρουδίστικος τόνος φωνής) ή υπερωριμότητα (ντάντεμα του αδύνατου γονιού).
- Προσπάθειες συμφιλίωσης
Ακόμη μπορεί να αρνούνται να αλλάξουν σπίτι τις μέρες που ορίζει ο διακανονισμός ή να αρνούνται με κάθε τρόπο να μιλήσουν ή συναντήσουν τον ένα από τους δύο γονείς.
Να συμμαχήσουν με τον "αδύνατο" ή "αδικημένο" γονιό και να εναντιώνονται, να κακολογούν ή να απορρίπτουν τον άλλο.
-Ανάγκη για ενημέρωση
Τα παιδιά ρωτούν συχνά και απαιτούν να μαθαίνουν λεπτομέρειες για το τι συμβαίνει και για τις συνέπειες που θα έχουν επάνω τους οι εξελίξεις. Είναι σημαντικό οι πληροφορίες που παίρνουν από τους δύο γονείς να είναι εναρμονισμένες και όχι αλληλοσυγκρουόμενες.




Υπάρχουν Θετικές επιπτώσεις του διαζυγίου για τα παιδιά;

Υπάρχουν Θετικές επιπτώσεις του διαζυγίου για τα παιδιά;
  • Κατά κύριο λόγο τα παιδιά απαλλάσσονται από το αρνητικό κλίμα των συνεχών συγκρούσεων μέσα στην οικογένεια.
  • Οι γονείς συνήθως έχουν πιο ποιοτική και στενή επαφή με τα παιδιά μετά το χωρισμό παρά πριν. Αφιερώνουν περισσότερο χρόνο και είναι πρόθυμοι να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες των παιδιών. (δώρα, βόλτες, ταξίδια, τηλέφωνα κλπ)
Ποιες είναι οι επιπτώσεις της προσπάθειας εναντίωσης του παιδιού προς κάποιον γονέα για εκδίκηση;
Πολύ λάθος να χρησιμοποιούμε τα παιδιά για να εκδικηθούμε κάποιον γιατί τα πράγματα μπορεί να ξεφύγουν τελείως από τον έλεγχο μας με άσχημες και απρόβλεπτες συνέπειες. Έτσι μπορεί στην προσπάθεια μας να φέρουμε πίσω τον σύντροφο μας ή να τον τιμωρήσουμε στερώντας του την αγάπη του παιδιού μπορεί να δημιουργήσουμε στο παιδί μας ψυχολογικά προβλήματα και το παιδί τους κινδυνεύει να τραυματιστεί ψυχολογικά αν ο ένας σύζυγος το στρέφει εναντίον του άλλου.
Οδηγίες για τους γονείς που χωρίζουν
Τι να κάνετε:
  • Μην κρύψετε την αλήθεια από το παιδί. Ανακοινώστε την και οι δύο μαζί
  • Ενθαρρύνετε τα να εκφράσουν τα συναισθήματά τους
  • Μην κρύψετε τα δικά σας αισθήματα
  • Ενημερώστε το σχολείο του
  • Μην κατηγορείτε τον άλλο γονέα
  • Μην καταφεύγετε σε υλικά ανταλλάγματα
  • Απευθυνθείτε στον ειδικό όταν αυτό είναι χρήσιμο για την καλύτερη ένταξη του παιδιού και του εαυτού σας
  • Θυμηθείτε ότι τα παιδιά χρειάζονται να αγαπάνε και τους δύο γονείς τους
  • Ενθαρρύνετέ τα παιδιά να ρωτάνε και δώστε τους ξεκάθαρες απαντήσεις
  • Έχετε υπομονή μαζί τους
  • Πείτε τους την αλήθεια σχετικά με το διαζύγιο όσο αυτό είναι δυνατόν
  • Επιτρέψτε τους να εκφράζουν τα αισθήματα τους, όποια και αν είναι αυτά
  • Δώστε τους παρηγοριά στοργή και υποστήριξη
  • Διαβεβαιώστε τα παιδιά ότι το διαζύγιο είναι πρόβλημα των μεγάλων και ότι δεν το προκάλεσαν αυτά
  • Διαβεβαιώστε τα παιδιά ότι θα είστε οι γονείς τους για πάντα
  • Προσέξτε τον εαυτό σας
  • Κρατήστε τις καθημερινές ρουτίνες και κάνετε όσο πιο λίγες αλλαγές γίνεται
  • Προσπαθήστε να διατηρείτε παρόμοιους κανόνες και ρουτίνες και στα δύο νέα σπίτια
  • Χρησιμοποιείστε την υποστήριξη που μπορεί να πάρετε από φίλους, συγγενείς, άλλους χωρισμένους γονείς
  • Έχετε κατά νου τις φυσιολογικές αντιδράσεις των παιδιών σε σχέση με το διαζύγιο
  • Ενημερώστε τους σημαντικούς άλλους (δάσκαλοι, γιατροί, οικιακές βοηθοί, φίλοι, συγγενείς κλπ) για το διαζύγιο. Κάποιες ερωτήσεις τους μπορεί να βάλουν τα παιδιά σας σε πολύ δύσκολη θέση.
Τι να μην κάνετε:
  • Μην στέλνετε μηνύματα στην/στον πρώην σας διαμέσου των παιδιών
  • Μη ζητάτε από τα παιδιά να κρατάνε μυστικά από τον/την πρώην σύντροφο / σύζυγο
  • Μη χρησιμοποιείτε τα παιδιά ως 'μοχλούς' σε 'παιχνίδια δύναμης' με την/τον πρώην
  • Μην υποτιμάτε τον/την άλλο/η γονέα μπροστά στα παιδιά
  • Μην λέτε στα παιδιά τι να αισθάνονται ή τι να σκέφτονται
  • Μη ζητάτε από τα παιδιά να παίρνουνε το μέρος σας (ή αν σας αγαπάνε περισσότερο από τον/την πρώην σας
  • Μην χρησιμοποιείτε τα παιδιά ως έμπιστους ενήλικες ή ως υποκατάστατα της/του πρώην ή φίλων
  • Μην συγκρίνετε τα συναισθήματά σας με αυτά των παιδιών σας
  • Μην μπλοκάρετε την επιθυμία των παιδιών σας να μιλάνε και να ρωτάνε για το διαζύγιο και τις αλλαγές που φέρνει
  • Μη βάζετε τα παιδιά εν μέσω συγκρούσεων που μπορεί να έχετε με την/τον πρώην σας.
Φυσιολογικές αντιδράσεις παιδιών στο διαζύγιο των γονιών τους
Οι παρακάτω είναι φυσιολογικές αντιδράσεις των παιδιών και εμφανίζονται στην περίοδο του χωρισμού και για περίπου ένα χρόνο κατά την προσαρμογή στο διαζύγιο. Μερικές από αυτές μπορεί να επιμένουν για περισσότερο.
- Θυμός: για τους δύο γονείς, για τον εαυτό τους, τα αδέρφια (μπορεί να είναι κρυμμένος θυμός ή να εκφράζεται με λέξεις ή με τη συμπεριφορά), και συχνές σκηνές αδερφικής αντιζηλίας ή καυγάδες.
- Άρνηση: Κάνουνε σαν να μην υπήρξε το διαζύγιο ή σαν να μην τα έχει επηρεάσει καθόλου ή προσπαθούνε να ενώσουν τους γονείς.
- Φόβος: Στενοχωριούνται για τη δική τους ή την ασφάλεια άλλων, εκφράζουν φόβους για την υγεία τους και για το ποιος θα τα προσέχει / φροντίζει στο μέλλον, είναι πολύ γκρινιάρικα, και αναζητούν συνεχώς προσοχή και διαβεβαίωση ότι όλα είναι εντάξει.
- Ενοχές και αυτοκατηγόριες: Πολλές αναφορές «αν όμως δεν χωρίζατε», ρωτάνε συνεχώς γιατί, ζητάνε διαβεβαίωση και ανακούφιση, κατηγορούν τον εαυτό τους με άμεσους ή καλυμμένους τρόπους, κάνουν σαν να επιζητούν (υποσυνείδητα ) κάποια τιμωρία.
- Αλλαγές ύπνου / υγείας: Μικροπαράπονα σχετικά με την υγεία τους, αλλαγές στην όρεξη, αλλαγές στον ύπνο, άσχημα όνειρα, φόβος να κοιμηθούνε μόνα τους.
- Ανασφάλεια: Κρέμονται συνεχώς από τον/την γονιό, αρνούνται να πάνε στο σχολείο, έχουν αυξημένα κτητικότητα για ανθρώπους, ζώα και αντικείμενα, τραβάνε τα πράγματα στα όριά τους και ελέγχουν τα όρια που θέτουν οι γονείς, ειδικά όταν πάνε από το σπίτι του/της ενός γονιού στο σπίτι του/της άλλης, αναζητούνε υποκατάστατα των γονιών (παππούς, γιαγιά κλπ) για ανακούφιση.
- Προστασία των γονιών: Φέρονται σαν να είναι ενήλικες, κρύβουν τη λύπη τους ώστε να ανακουφίσουν και να παρηγορήσουν τον/την γονιό.
- Παλινδρόμηση: Επιστρέφουν σε προηγούμενο στάδιο λειτουργικότητας: - ζητάνε κάποιο αγαπημένο αντικείμενο για να κοιμηθούν, πχ κουβέρτα, αρκουδάκι, πιπίλα κλπ μετά από κάποιο διάστημα που δεν το χρειαζότανε, 'βρέχονται' την νύχτα κλπ. Αυτά συνήθως υποχωρούν με αρκετή διαβεβαίωση, και χωρίς κατηγορίες και κριτική.
- Λύπη: Μπορεί να φαίνονται λυπημένα συνεχώς ή κατά διαστήματα, να κλαίνε, να είναι κουρασμένα ή υπερκινητικά ή αποσυρμένα.

Ανησυχητικά Σημάδια και Συμπτώματα παιδιών κατά την περίοδο του διαζυγίου

Ανησυχητικά Σημάδια και Συμπτώματα παιδιών κατά την περίοδο του διαζυγίου
  • Όταν τα παιδιά εκφράζουν απόγνωση: Ίσως θα έπρεπε απλά να σκοτωθώ, ώστε να μην μαλώνετε εξαιτίας μου
  • Όταν τα παιδιά γίνονται περισσότερο επιρρεπή σε ατυχήματα από ότι συνήθως. Αν αρχίσουν να μοιράζουν τα πράγματά τους σε άλλους, σαν να πρόκειται να φύγουν
  • Αν αρχίσουν να αποσύρονται σε σημείο απομόνωσης
  • Αν εμφανίσουν εκτεταμένες αλλαγές στις συνήθειες του ύπνου (να κοιμούνται υπερβολικά πολύ ή σχεδόν καθόλου) και / ή στην διατροφή τους (να τρώνε υπερβολικά πολύ ή σχεδόν καθόλου)
  • Σημαντική απώλεια ή αύξηση βάρους σώματος
  • Συχνοί εφιάλτες
  • Έντονη ενασχόληση με την πιθανότητα να αρρωστήσουν τα ίδια ή / και κάποιος άλλος. Προβλήματα στο σχολείο (με τους συμμαθητές, τα μαθήματα, τη συμπεριφορά τους επιθετικότητα, απόσυρση κλπ), ενώ πριν τα πηγαίνανε καλά
  • Να λένε ψέματα ενώ πριν δεν το συνήθιζαν
  • Να καταστρέφουν πράγματα δικά τους ή άλλων
  • Σημαντική αλλαγή στον χαρακτήρα τους (πχ ένα πολύ ήσυχο παιδί γίνεται υπερκινητικό ή ένα πρόσχαρο γίνεται αποσυρμένο)
  • Άρνηση να μείνουν με ενήλικες τους οποίους εμπιστεύονταν και τους άρεσε η συντροφιά τους
  • Εκρηκτική συμπεριφορά (φωνές, καυγάδες, ασυγκράτητες εκρήξεις θυμού)
  • Αν αρχίσουν να κάνουν κλοπές
  • Αν αρχίσουν να φεύγουν από το σπίτι χωρίς την άδεια των γονιών τους
  • Συχνές ενοχλήσεις σε σχέση με την υγεία τους (πονοκέφαλοι, στομαχόπονοι, διάρροιες, δυσκοιλιότητα κλπ)
Έντονοι και μη βάσιμοι / μη ρεαλιστικοί φόβοι 

ΥΠΝΟΣ ΑΥΠΝΙΑ…….

ΥΠΝΟΣ ΑΥΠΝΙΑ…….

Με επίγνωση της ουσιαστικής ανάγκης του ανθρώπου για έναν πλήρη και απολαυστικό ύπνο, συγκεντρώσαμε και σας παρουσιάζουμε όλα τα μυστικά μας:
 1. Ουσίες που πρέπει να αποφεύγονται ιδιαίτερα κατά τις τελευταίες ώρες της ημέρας:

Καφές

Περιέχει καφεΐνη. Ο μεγάλος εχθρός του ύπνου είναι ο καφές και το τσιγάρο. Η καφεΐνη και η νικοτίνη που περιέχουν αντίστοιχα, είναι ουσίες που διεγείρουν τον εγκέφαλό μας και πρέπει να αποφεύγονται κατά τις τελευταίες ώρες της ημέρας.

Τσάι

Περιέχει ξανθίνες. Η ξανθίνη είναι επίσης διεγερτική ουσία αλλά με λιγότερη ισχύ απ' ότι η καφεΐνη και νικοτίνη. Το τσάι περιέχει επίσης αρκετή καφεΐνη.

Τσάι

Περιέχει ξανθίνες. Η ξανθίνη είναι επίσης διεγερτική ουσία αλλά με λιγότερη ισχύ απ' ότι η καφεΐνη και νικοτίνη. Το τσάι περιέχει επίσης αρκετή καφεΐνη.

Μαύρη Σοκολάτα

Η μαύρη σοκολάτα περιέχει θεοβρωμίνη σε μεγάλη ποσότητα που είναι διεγερτικό του νου και του σώματος. Η κατανάλωση ποσότητας άνω των 50-100γρ. μαύρη σοκολάτα, μπορεί να διώξει τον ύπνο για αρκετές ώρες. Η σοκολάτα περιέχει επίσης μικρή ποσότητα καφεΐνης. Δείτε σχετικά και την αναλυτική μελέτη μας:

ΣΟΚΟΛΑΤΑ - Η τροφή των θεών

Το ακριβές σημείο όπου εξηγούμε γιατί η μαύρη σοκολάτα προκαλεί αϋπνία σε μεγάλες δόσεις, θα το βρείτε εδώ:

Μαύρη Σοκολάτα και Αϋπνία

Αλκοολούχα ποτά

Το αλκοόλ σε μέτριες ή μεγάλες ποσότητες επηρεάζει δυσάρεστα τον ύπνο διότι: σε μέτριες δόσεις προκαλεί διέγερση, ενώ σε μεγάλες δόσεις προκαλεί μέθη. Επίσης χειροτερεύει τη διάθεση σε όσους έχουν ήδη κακή διάθεση. Αποφύγετε την κατανάλωση αλκοόλ ειδικά αν είσαστε σε κακή ψυχολογική κατάσταση. Αντίθετα απο την άποψη πολλών, ο καλός ύπνος δεν θέλει αλκοόλ.

Φάρμακα

Πολλά ιατρικά φάρμακα δημιουργούν διέγερση. Συζητείστε με το γιατρό σας αν κάποιο σας προκαλεί αϋπνία. Θα μπορούσατε πχ. να το παίρνετε το πρωί.

Κάπνισμα

Ο καπνός από τσιγάρα, πούρα κλπ. περιέχει τη διεγερτική νικοτίνη. Ακόμα και αν είστε βαρύς καπνιστής, είναι απαράδεκτο (και επικίνδυνο) να καπνίζετε στο υπνοδωμάτιο. Αν δεν έχετε άλλο χώρο να καπνίσετε, αερίστε τουλάχιστον καλά το δωμάτιο πριν ξαπλώσετε. Όταν ξυπνήσετε το πρωί, καπνίστε σε άλλο δωμάτιο, ποτέ στο κρεβάτι.

·          2. Φαγητό. Βαριά και πικάντικα φαγητά πρέπει να αποφεύγονται το βράδυ, προτιμήστε κάτι το ελαφρύ. Αφήστε πάντα 3 ώρες ανάμεσα στο δείπνο και το βραδινό ύπνο. Ο καλός ύπνος θέλει ελαφρύ δείπνο.
·          3. Καλές και σταθερές συνήθειες. Επιλέξτε ένα τακτικό ωράριο κατάκλισης και επέλευσης του ύπνου και ακολουθήστε το καθημερινά. Αποφεύγετε τους περιοδικούς υπνάκους. Αν αυτό δεν είναι δυνατόν, περιορίστε τον αριθμό και τη διάρκειά τους. Ο καλός ύπνος πρέπει να είναι συνεχής και χωρίς διακοπές.
·          4. Φροντίστε για έναν ήρεμο, καλά αεριζόμενο και ελεγχόμενης θερμοκρασίας και υγρασίας χώρο ύπνου. Η ορθότερη θερμοκρασία μοιάζει να είναι 24 - 26 °C. Το χειμώνα με την κεντρική θέρμανση ή τον κλιματισμό, η ατμόσφαιρα μέσα στο υπνοδωμάτιο γίνεται πιο ξηρή από ότι πρέπει. Ελέγξτε μήπως χρειάζεται ένας υγραντήρας στο υπνοδωμάτιό σας. Αν έχετε μωρά, τότε πιθανόν να επιβάλλεται. Ο καλός ύπνος δεν θέλει ξηρή ατμόσφαιρα.
·          5. Μην περνάτε ώρες της ημέρας επάνω στο κρεβάτι, ούτε ξαπλωμένοι, ούτε καθιστοί, αλλά μην μένετε ούτε στο υπνοδωμάτιο αν δεν έχετε ιδιαίτερο λόγο. Το μυαλό σας πρέπει να συνδυάζει το κρεβάτι με το χώρο του ύπνου, μόνο για αυτό το σκοπό (σαν εξαρτημένο αντανακλαστικό). Όταν ξυπνήσετε το πρωί, σηκωθείτε αμέσως και αποφύγετε το «χουζούρεμα»!
·          6. Φροντίστε για την καθημερινή σας άσκηση, αλλά ποτέ τις τελευταίες ώρες της ημέρας. Η σωματική άσκηση προκαλεί έκκριση στον εγκέφαλο, μίας κατηγορίας διεγερτικών ουσιών πού λέγονται ενδορφίνες. Οι ενδορφίνες ή ενδογενή οπιούχα, όπως αλλιώς λέγονται, δημιουργούν μια ευχάριστη και διεγερτική σωματική αίσθηση, αλλά δυσκολεύουν τον ύπνο. Ο καλός ύπνος δεν θέλει έντονη φυσική άσκηση, αλλά μιά απλή βόλτα.
·          7. Εάν 30 λεπτά μετά από την κατάκλιση, δεν έχετε καταφέρει να κοιμηθείτε, δοκιμάστε να αλλάξετε χώρο ύπνου, για να χαλαρώσετε καλύτερα. Μην στριφογυρίζετε στο κρεβάτι και αγχώνεστε χειρότερα. Σηκωθείτε, κάντε μία σύντομη δουλειά και δοκιμάστε σε λίγο να ξανακοιμηθείτε.
  • 8. Ένα χλιαρό μπάνιο πριν από την κατάκλιση, χαλαρώνει, ξεκουράζει και απομακρύνει τις έννοιες.
9. Κοιμηθείτε όσο αρκεί για να αισθάνεστε ευδιάθετος και υγιής την επόμενη μέρα, αποφύγετε όμως τον υπερβολικό ύπνο.
 10. Εάν ο ύπνος καθυστερεί, προσπαθήστε να απασχολήσετε τη σκέψη σας με κάτι άλλο πιο ευχάριστο.
 11. Αποφύγετε τις πολύ σοβαρές, έντονες και πιεστικές συζητήσεις κατά τις τελευταίες βραδινές ώρες. Ο εγκέφαλός μας χρειάζεται ένα ήρεμο περιβάλλον για να μπορέσει να χαλαρώσει. Σταματήστε την εργασία, αρκετές ώρες πριν τον ύπνο, μιλήστε με τους δικούς σας, κάντε μία ήσυχη βόλτα, ασχοληθείτε με τα hobby σας. Αποφύγετε ραντεβού με γιατρό, δικηγόρο, λογιστή ή τον εργοδότη σας, αργά το βράδυ. Μπορεί τα συμπεράσματα, να σας αναστατώσουν τον ύπνο! Ο καλός ύπνος δεν θέλει πολλές έγνοιες!
 12. Τηλεόραση. Αν προτιμάτε να βλέπετε τηλεόραση όταν ξαπλώνετε, διατρέχετε τον κίνδυνο να παρασυρθείτε στην αϋπνία πολύ εύκολα. Μπορεί να θέλετε να δείτε μέχρι το τέλος μία ενδιαφέρουσα ταινία, να αρχίσει κάποια άλλη πού να σας αρέσει κ.λ.π., οπότε υπολογίστε δύο ώρες ύπνου χαμένες. Μπορεί να παρακολουθήσετε μία έντονη πολιτική ή αποκαλυπτική συζήτηση ή μία μυστηριώδη εξαφάνιση, να παθιαστείτε, να ανησυχήσετε, να εκνευριστείτε, οπότε πάλι υπολογίστε δύο ώρες ύπνου χαμένες. Έχουμε ακούσει πολλές φορές τέτοια παράπονα σε ζευγάρια, όπου υποφέρει ο ένας από τούς δύο, λόγω επιλογής εκνευριστικής νυχτερινής εκπομπής από τον σύντροφό του. Προτιμήστε κάποιο πρόγραμμα με μικρή φόρτιση και ενδιαφέρον πχ. ταξιδιωτικά ή ντοκιμαντέρ φυσικής ιστορίας και οπωσδήποτε ρυθμίστε την τηλεόραση να κλείσει αυτόματα σε 15-30 λεπτά. Μην την αφήνετε όλη νύχτα αναμμένη. Ο εγκέφαλός μας παρόλο τον ύπνο, εξακολουθεί να καταγράφει το εξωτερικό περιβάλλον για οτιδήποτε συμβαίνει, άρα επεξεργάζεται αυτόματα, τα άχρηστα τηλεοπτικά ερεθίσματα. Το βάθος τού ύπνου είναι έτσι μειωμένο και ο ύπνος δεν μας ξεκουράζει όσο Θα έπρεπε. (Επιπλέον και άλλοι λόγοι σχετικοί με την επίδραση ασυνείδητων μηνυμάτων κατά τον ύπνο, επιβάλουν το κλείσιμο της τηλεόρασης νωρίς).
 13. Διάβασμα. Μία πολύ καλή συνήθεια είναι να επιλέγουμε ένα βιβλίο ή περιοδικό για ανάγνωση στο κρεβάτι. Η ίδια η θέση της ύπτιας ανάγνωσης, κουράζει ευκολότερα τούς οφθαλμοκινητικούς μύες, με αποτέλεσμα να νυστάζετε πιο εύκολα. Προσοχή μόνον, γιατί υπάρχουν βιβλία πού είναι τόσο συναρπαστικά ώστε να θελήσετε να ξενυχτήσετε διαβάζοντας! Ο ύπνος θέλει το κατάλληλο ανάγνωσμα.
 14. Μουσική. Υπάρχουν πολλά κατάλληλα είδη ατμοσφαιρικής μουσικής, μπαλάντες, απαλή μουσική κλπ. πού χαλαρώνουν το πνεύμα και βοηθούν στον καλό ύπνο. Αποφύγετε τα γλετζέδικα και γενικά τη χορευτική μουσική.
 15. Οι πυθαγόρειοι φιλόσοφοι πριν κοιμηθούν έκαναν μία νοητική ανασκόπηση της ημέρας. Τι έκαναν, τι είπαν, αν ήταν σωστό, αν έπρεπε να το διορθώσουν την επόμενη ημέρα, τι παρέλειψαν να κάνουν ενώ έπρεπε κλπ. Εφαρμόστε το. Μία ήσυχη συνείδηση αποκοιμάται εύκολα.
 16. Εφ' όσον οι συνθήκες της προσωπικής σας ζωής το επιτρέπουν, μην παραλείπετε να φροντίζετε την ερωτική σας υγεία. Η ερωτική απόλαυση είναι ένα πολύτιμο αγαθό και βασικό συστατικό τού καλού ύπνου. Στην εισαγωγική αναφορά σχετικά με το Θεό Ύπνο στην Αρχαία Ελλάδα, είδαμε την παντοδυναμία του ύπνου σε συνδυασμό με τη σεξουαλικότητα. Δεν είναι τυχαίο που οι Αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι ο Θεός Ύπνος είχε για αγαπημένη του γυναίκα μία από τις τρεις Χάριτες, την Πασιθέη! Ο καλός ύπνος θέλει καλή παρέα!
·         17. Η θέση του σώματος κατά τον ύπνο, εξαρτάται από το στρώμα και τις σανίδες του κρεβατιού. Ελέγξτε το στρώμα για τυχόν λακκούβες ή άλλα προβλήματα (χαλασμένα ελατήρια κλπ.) Γυρίστε το ανάποδα ή αγοράστε άλλο. Αντικαταστήστε τις σπασμένες σανίδες. Αφήστε 2 εκατοστά κενό ανάμεσα στις σανίδες, ώστε να «αναπνέει» το στρώμα. Μην χρησιμοποιείτε σκληρά ξύλα. Οι καλύτερες σανίδες είναι από πεύκο που έχει καλή ελαστικότητα. Προσέξτε την εσωτερική επένδυση των στρωμάτων, να είναι καθαρή: ένα φτηνό στρώμα μπορεί να έχει επένδυση από μεταχειρισμένα παλαιά ρούχα! Θυμηθείτε και την σοφή παροιμία: "Όπως έστρωσες, θα κοιμηθείς"! Ο καλός ύπνος δεν θέλει βαριά και πολλά ρούχα. Ελαφρά και ζεστά σκεπάσματα (παπλώματα) είναι προτιμότερα!
·          18. Αν ξυπνάτε με την ανατολή του ήλιου, ενώ θέλετε και μπορείτε να κοιμηθείτε ακόμα, πιθανώς να φταίνε οι κουρτίνες και τα παραθυρόφυλλα. Υπάρχουν άνθρωποι με μεγαλύτερη ευαισθησία στο ηλιακό φως. Καθώς ξημερώνει, η προοδευτική αλλαγή της φωτεινότητας στο χώρο του ύπνου, δίνει αυτόματα εντολή στον εγκέφαλο να βρεθεί σε εγρήγορση. Η λύση είναι απλή: αλλάξτε τις απλές κλασσικές κουρτίνες με νέες κουρτίνες συσκότισης. Κλείστε καλά αποβραδής τα μπαντζούρια.
·          19. Αν όλα τα παραπάνω αποτύχουν να φέρουν τον πολυπόθητο ύπνο, τότε ζητείστε ιατρική βοήθεια (και καλύτερα ψυχιατρική βοήθεια, μιας και ο ψυχίατρος είναι ο ειδικός με την καλύτερη γνώση στα υπνωτικά φάρμακα) . Αλλά πριν πάτε στον ιατρό σας, διαβάστε με πολύ προσοχή την παράγραφο που ακολουθεί.
 20. Αν οποιοσδήποτε ιατρός, σας συστήσει για την αϋπνία κάποια φάρμακα, τότε να επιμείνετε ιδιαίτερα να σας πει, αν η ουσία που περιέχουν ανήκει στις βενζοδιαζεπίνες ή στην ομάδα z - υπνωτικά (ζήτα). Αν πράγματι πρόκειται για τέτοια φάρμακα, τότε ΠΡΟΣΟΧΗ. Αυτές οι ουσίες πρέπει να λαμβάνονται μόνο για 2 έως 4 εβδομάδες το πολύ. Σε αντίθετη περίπτωση διατρέχετε έντονο κίνδυνο να αποκτήσετε εξάρτηση, εθισμό και αντοχή στην φαρμακευτική ουσία (διαβάστε περισσότερα στο άρθρο μας « Ύπνος, αϋπνία και υπνωτικά φάρμακα »). Για διάφορους λόγους, ο ιατρικός κόσμος στην Ελλάδα, δεν δίνει την απαιτούμενη προσοχή σε αυτό το θέμα. Το αποτέλεσμα το βλέπουμε καθημερινά. Βασανίζονται χιλιάδες ασθενείς, για χρόνια, χωρίς να ξέρουν τον κύριο λόγο. Σε μια τέτοια περίπτωση, θα πρέπει να γίνει θεραπεία απεξάρτησης από ειδικό (ψυχίατρο). Ζητείστε φορτικά από τον γιατρό σας, να σας γράψει άλλα υπνωτικά, που δεν δημιουργούν επιπρόσθετα προβλήματα. Ο καλός ύπνος, θέλει τον ειδικό του!
Διαταραχες υπνου
Αν παρόλες τις παραπάνω οδηγίες, εξακολουθείτε να υποφέρετε από αϋπνίες, θα πρέπει να ξέρετε ότι τουλάχιστον δύο μεγάλες και συχνές κατηγορίες ψυχικών παθήσεων, δηλαδή η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή (το γνωστό άγχος ) και η κατάθλιψη, χαρακτηρίζονται από διαταραχές τού ύπνου. Αν αργεί να σας πάρει ο ύπνος, τότε υπάρχει καλή πιθανότητα να υποφέρετε από γενικευμένη αγχώδη διαταραχή. Αν ξυπνάτε πολύ νωρίς τα χαράματα χωρίς λόγο, τότε πιθανότατα μία καταθλιπτική συνδρομή να ξεκινάει. Επειδή υπάρχει ασφαλής και γρήγορη θεραπεία, είναι διαφορετική ανάλογα με την πάθηση, αλλά χρειάζονται ειδικές γνώσεις ώστε να μην γίνονται λάθη, μην κάνετε τού "κεφαλιού σας".
Επισκεφτείτε έναν ψυχίατρο, ζητήστε του να σας πει ξεκάθαρα από τι πάσχετε, να μετρήσει την ένταση των συμπτωμάτων σας (πχ. με τις στάνταρτ κλίμακες Hamilton), να σας πει το σκορ, ποια είναι η θεραπεία και για πόσο χρονικό διάστημα. Επιστρέψτε σε ένα-δύο μήνες για μία νέα μέτρηση και δείτε αν και πόσο σας ωφέλησε η αγωγή. Ζητείστε του να την αλλάξει, αν δεν έχετε σημαντική βελτίωση. Δείτε και εδώ, για μια γρήγορη μέτρηση της κατάθλιψης.
Κυρίως μην φορτώνεστε στον γιατρό τού ΙΚΑ πού "βλέπει" 50 περιστατικά κάθε πρωί, να σας γράψει "ένα ηρεμιστικό" για τον ύπνο! Μπορεί για να σας ξεφορτωθεί, να το κάνει, αλλά κινδυνεύετε να καταλήξετε και να κοιτάτε την κλασσική σακούλα με τα φάρμακα στο κομοδίνο, άυπνος! Για να μη συμβεί αυτό, θα πρέπει να ξέρετε ότι ο ψυχίατρος είναι ο περισσότερο ειδικός, στα υπνωτικά φάρμακα. Επισκεφτείτε τον!
Ο ύπνος είναι μία φυσιολογική ψυχική λειτουργία. Οι ψυχικές λειτουργίες και άρα και οι ψυχικές παθήσεις είναι απίστευτα πιο περίπλοκες από ότι φαντάζεται ο πολύς κόσμος. Χρειάζεται πάντα ένας ειδικός για τη σωστή θεραπεία. Ωστόσο στην Ελλάδα,μπορώ να διαβεβαιώσω ότι σπάνια πάει κανείς σε Ψυχίατρο να τον συμβουλευτεί για διαταραχές τού ύπνου. Ο περισσότερος κόσμος παίρνει τα φάρμακα τού γείτονα, ενός συγγενούς του ή το πολύ τού παθολόγου της γειτονιάς όπως του τα έγραψε πριν δέκα χρόνια! Έτσι φτάνει στον ψυχίατρο αργά (αν φτάσει !), αφού η κύρια πάθηση (σύμπτωμα της οποίας είναι οι διαταραχές τού ύπνου) "δουλεύει" ανενόχλητη από θεραπεία, πολλές φορές για χρόνια. Σίγουρα όμως όταν χαλάσει μία βρύση, θα φωνάξει τον υδραυλικό και όχι πχ. τον ηλεκτρολόγο. Γιατί όταν χαλάσει ο ύπνος να μην ρωτήσει τον Ψυχίατρο η ψυχολογο; Διότι απλούστατα κανείς δεν ενημέρωσε ποτέ τον πολύ κόσμο ότι ο ύπνος και οι διαταραχές του, είναι αντικείμενο ειδικού. Η πολιτεία και τα αρμόδια όργανα αγνοούν μία πάθηση πού αγγίζει το ένα τρίτο τού πληθυσμού. Απίστευτο για τον 21ο αιώνα !
Άλλες παθήσεις όπως άπνοιες ύπνου, κράμπες κλπ. μπορεί να εμποδίζουν τον ύπνο σας. Ζητείστε πάντα τη βοήθεια τού ειδικού.