Πόσες φορές δεν ευχηθήκατε να μπορούσατε να επικοινωνήσετε με κάποιον χωρίς λόγια... Μια νέα εταιρεία επιστημονικής και στρατιωτικής έρευνας σκοπεύει να κάνει το όνειρο μας πραγματικότητα, βοηθώντας μας να αποστείλουμε γραπτά ή ηχητικά μηνύματα μόνο με τη σκέψη μας.
Γνωστή ως συνθετική τηλεπάθεια, η τεχνολογία αυτή βασίζεται στην ανάγνωση της ηλεκτρικής δραστηριότητας στον εγκέφαλο, χρησιμοποιώντας έναν ηλεκτροεγκεφαλογράφο. Παρόμοια τεχνολογία κυκλοφορεί ήδη στο εμπόριο και χρησιμοποιείται στον έλεγχο των ηλεκτρονικών παιχνιδιών μέσω της σκέψης.
«Πιστεύω ότι τελικά όλη αυτή η τεχνολογία θα εξελιχθεί σε έναν ακόμα τρόπο επικοινωνίας,» σχολιάζει ο Mike D'Zmura, από το πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας και υπεύθυνος του προγράμματος.
«Θα χρειαστεί αρκετή έρευνα και πολύ χρόνος, όμως θα υπάρξουν επίσης πολλές εμπορικές εφαρμογές.»
Η ιδέα της επικοινωνίας μέσω της σκέψης δεν είναι καινούργια. Στις αρχές του 1960, ένας ερευνητής προσάρμοσε τον ηλεκτροεγκεφαλογράφο στο κεφάλι του και με λίγη εξάσκηση κατάφερε να σταματάει και να ξεκινάει τις ταλαντούμενες ηλεκτρικές τάσεις, κύματα άλφα του εγκεφάλου του για να συνθέτει μηνύματα κώδικα Μορς.
Ο στρατός έχει χρηματοδοτήσει ερευνητές έχοντας δυο συγκεκριμένους σκοπούς. Πρωταρχικός στόχος είναι η σύνθεση ενός μηνύματος χρησιμοποιώντας, όπως το θέτει ο D'Zmura, «την αδύναμη φωνή μέσα στο κεφάλι μας». Το επόμενο βήμα είναι η αποστολή αυτού του μηνύματος σε ένα συγκεκριμένο άτομο ή αντικείμενο, επίσης με την ισχύ της σκέψης. Από τη στιγμή που το μήνυμα θα φτάσει στον δέκτη, θα μπορεί να φανερωθεί ως κείμενο ή ως ηχητικό μήνυμα.
Παρότι η χρηματοδότηση προέρχεται από το στρατό και η αρχική χρήση προορίζεται για στρατιωτικές εφαρμογές, ο D'Zmura θεωρεί ότι η επικοινωνία που θα βασίζεται στη σκέψη θα φέρει την επανάσταση ακόμα και στην καθημερινή μας ζωή.
Οι συσκευές των παιχνιδομηχανών που βασίζονται σε ηλεκτροεγκεφαλογράφο θεωρούνται από πολλούς ύποπτες, όμως ο D'Zmura πιστεύει ότι τελικά θα μπορούσαν να ενσωματωθούν σε κάποιο καπέλο ή κάλυμμα.Κάποια άλλη εφαρμογή αυτού του συστήματος θα μπορούσαμε να δούμε σε ασθενείς που πάσχουν από την ασθένεια Lou Gehrig ή ALS. Καθώς η ασθένεια προχωράει, οι ασθενείς που έχουν υγιή εγκέφαλο αρχίζουν σιγά σιγά να χάνουν τον έλεγχο των μυών τους. Η συνθετική τεχνολογία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως ένας τρόπος επικοινωνίας για αυτούς τους ασθενείς.
Ένας από τους πρώτους τομείς εφαρμογής της επικοινωνίας μέσω της σκέψης είναι ο κόσμος των παιχνιδιών, αναφέρει ο Paul Sajda από το πανεπιστήμιο Columbia.
Οι εμπορικά διαθέσιμες συσκευές ηλεκτροεγκεφαλογράφων υπάρχουν και επιτρέπουν στους χρήστες τους να διαχειρίζονται εικονικά αντικείμενα μόνο με τη σκέψη, όμως η σκέψη για τη μετακίνηση μιας πέτρας είναι πολύ πιο απλή από την εντολή για τη συγκέντρωση ατόμων.
Μια από τις πιο σημαντικές δυσκολίες στη σύνθεση μηνυμάτων είναι η ίδια η λειτουργία του ηλεκτροεγκεφαλογράφου, ο οποίος δεν είναι ιδιαίτερα συγκεκριμένος. Οι μηχανισμοί είναι σε θέση να εντοπίσουν ένα σήμα μέσα σε 1 έως 2 εκατοστά.
Η τοποθέτηση ηλεκτροδίων ανάμεσα στο ανθρώπινο κρανίο και τον εγκέφαλο θα μπορούσαν να προσφέρει πιο ακριβή αποτελέσματα, όμως είναι ακριβά και απαιτούν επεμβατική χειρουργική.
Για να αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα, οι επιστήμονες θα πρέπει να αποκτήσουν καλύτερη κατανόηση για τις λέξεις και τις φράσεις που ενεργοποιούν συγκεκριμένες εγκεφαλικές περιοχές. Για τη δημιουργία ενός λεπτομερούς χάρτη του εγκεφάλου, οι επιστήμονες θα χρησιμοποιήσουν επίσης Λειτουργική Απεικόνιση Μαγνητικού Συντονισμού και Μαγνητοεγκεφαλογράφημα.
Κάθε μια τεχνολογία έχει τα δικά της προτερήματα και αδυναμίες. Ο ηλεκτροεγκεφαλογράφος ανιχνεύει εγκεφαλική δραστηριότητα μόνο στις εξωτερικές πτυχές του εγκεφάλου. Το Μαγνητοεγκεφαλογράφημα διαβάζει την εγκεφαλική δραστηριότητα στις πτυχώσεις, όμως είναι πολύ μεγάλο για να εισαχθεί μέσα στο κεφάλι.Τέλος η μέθοδος της Λειτουργικής Απεικόνισης Μαγνητικού Συντονισμού ανιχνεύει εγκεφαλική δραστηριότητα με μεγαλύτερη ακρίβεια, όμως πρόκειται για ένα βαρύ και ακριβό μηχανισμό.
Απ'Α όλες τις παραπάνω τεχνολογίες, ο ηλεκτροεγκεφαλογράφος είναι ο πιο οικονομικός, ελαφρύς και αρκετά γρήγορος μηχανισμός για τη δημιουργία μιας συσκευής εμπορικά διαθέσιμης. Ο χάρτης που έχει αναπαραχθεί από τις τρείς αυτές τεχνολογίες θα βοηθήσει τους υπολογιστές να μαντέψουν ποια λέξη ή φράση σκέφτεται ένα άτομο, όταν τμήμα του εγκεφάλου του φαίνεται να ενεργοποιείται στον ηλεκτροεγκεφαλογράφο.
Η χαρτογράφηση των εγκεφαλικών αποκρίσεων στο μεγαλύτερο τμήμα της αγγλικής γλώσσας είναι ένα τεράστιο ζήτημα και ο D'Zmura αναφέρει ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον 15-20 χρόνια προτού η επικοινωνία, που θα βασίζεται στην σκέψη, γίνει πραγματικότητα. Ο Sajda, ο οποίος ασχολείται με την έρευνα της απεικόνισης μέσω του ηλεκτροεγκεφαλογράφου, δήλωσε σκεπτικός αλλά και ενθουσιασμένος με τη νέα τεχνολογία.
«Υπάρχουν τεχνικά εμπόδια που θα πρέπει να ξεπεραστούν όμως, όπως ξέρουμε, πριν από 20 χρόνια οι άνθρωποι ποτέ δεν θα μπορούσαν να φανταστούν ότι θα ήταν εφικτή η επικοινωνία μεταξύ δυο ατόμων μέσω internet.»
Σε εκείνους που μπορεί να είναι προβληματισμένοι με τη νέα μέθοδο επικοινωνίας, ο D'Zmura λέει ότι δεν θα πρέπει να ανησυχούν. Η σύνθεση μηνυμάτων μέσω του εγκεφάλου θα συμπεριλαμβάνει διάφορες συνειδητές σκέψεις και εκπαίδευση. Η συσκευή θα έχει επίσης διακόπτη απενεργοποίησης.
