***Η Επιβιωση..εχει Σημασια!!!
Η Συμπεριφορα και οι Ενεργειες των
Αλλων…~~~~Επιρρεαζουν!!!!~~~~
……τη Δικη σου!!!!…Επιβιωση…!!!!***
~~~~Προσεχε πωσ διαχειριζεσαι …..
~~~~τη Ζωη σου!!!!!!~~~~~***
Η αληθινή χαρά και η ευτυχία είναι πολύτιµες.
Αν δεν επιβιώνει κανείς, ούτε χαρά ούτε ευτυχία µπορεί να
αποκτήσει.
Είναι δύσκολο να προσπαθείς να επιβιώσεις σε μια χαώδη, ανέντιμη και γενικά ανήθικη κοινωνία.
Κάθε άτοµο ή οµάδα επιδιώκει ν’ αποκτήσει από τη ζωή όση
ευχαρίστηση κι απαλλαγή από τον πόνο µπορεί.
Η δική σου επιβίωση µπορεί ν' απειληθεί από τις κακές
πράξεις των άλλων γύρω σου.
Η δική σου ευτυχία µπορεί να µετατραπεί σε τραγωδία και
λύπη από την ανεντιµότητα και την κακή διαγωγή των άλλων.
Είµαι σίγουρος πως µπορείς να φέρεις στο νου σου στιγµές
που πράγµατι συνέβη αυτό. Τέτοιες αδικίες µειώνουν την επιβίωση ενός ατόµου και
πλήττουν την ευτυχία του.
Έχεις σημασία για τους άλλους ανθρώπους. Σε ακούνε.
Μπορείς να επηρεάσεις άλλους.
Η ευτυχία ή η δυστυχία άλλων ανθρώπων που θα μπορούσες να
κατονομάσεις είναι σημαντική για σένα.
Χωρίς ιδιαίτερο κόπο, χρησιµοποιώντας αυτό το βιβλίο,
µπορείς να τους βοηθήσεις να επιβιώνουν και να ζουν πιο ευτυχισµένα.
Αν και κανένας δεν µπορεί να εγγυηθεί ότι κάποιος άλλος
µπορεί να γίνει ευτυχισµένος, οι πιθανότητές του για επιβίωση κι ευτυχία
µπορούν ν’ αυξηθούν. Και, µαζί µε τις δικές του, θα αυξηθούν και οι δικές σου.
***Είναι στο πλαίσιο των δυνατοτήτων σου
να δείξεις το δρόµο προς µια λιγότερο επικίνδυνη
και περισσότερο ευτυχισµένη ζωή.***
1
1. ευτυχία: η κατάσταση ευημερίας,
ικανοποίησης, ευχαρίστησης· χαρούμενη, ζωη….η αντίδραση κάποιου όταν του
συμβαίνουν ευχάριστα πράγματα.
2
2. χαώδες: κάτι που έχει το
χαρακτήρα ή τη φύση ολοκληρωτικής αταξίας ή σύγχυσης.
3. ανήθικος: αυτός που δεν είναι
ηθικός· που δεν ακολουθεί καλούς τρόπους συμπεριφοράς· που δεν πράττει σωστά·
που του λείπει κάθε έννοια σωστής διαγωγής.
1. ΦΡΟΝΤΙΖΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΟΥ.
1-ΝΑ
ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΙΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΟΤΑΝ ΕΙΣΑΙ ΑΡΡΩΣΤΟΣ.
Συχνά όταν οι άνθρωποι είναι άρρωστοι, ακόμα και με
μεταδοτικές ασθένειες, δεν απομονώνονται ούτε αναζητούν κατάλληλη θεραπεία.
Αυτό, όπως μπορείς εύκολα να δεις, είναι κάτι που μπορεί να σε εκθέσει σε
κίνδυνο. Να επιμένεις, όταν κάποιος είναι άρρωστος, να παίρνει τις κατάλληλες
προφυλάξεις και να έχει την κατάλληλη φροντίδα.
1-ΝΑ
ΔΙΑΤΗΡΕΙΣ ΤΟ ΣΩΜΑ ΣΟΥ ΚΑΘΑΡΟ.
Οι άνθρωποι που δεν πλένουν το σώμα τους ή τα χέρια τους
τακτικά, μπορεί να μεταφέρουν μικρόβια. Σε βάζουν σε κίνδυνο. Έχεις
αναμφισβήτητα δικαίωμα να επιμένεις οι άνθρωποι να κάνουν μπάνιο τακτικά και να
πλένουν τα χέρια τους. Είναι αναπόφευκτο να λερώνεται κανείς όταν δουλεύει ή
γυμνάζεται. Βάζε τους μετά να πλένονται.
1- ΝΑ
ΔΙΑΤΗΡΕΙΣ ΣΕ ΚΑΛΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΑ ΔΟΝΤΙΑ ΣΟΥ.
Έχει ειπωθεί ότι, αν κάποιος έπλενε τα δόντια του ύστερα
από κάθε γεύμα, δε θα έπασχε από τερηδόνα. Αυτό ή το μάσημα μιας τσίχλας μετά
από κάθε γεύμα βοηθάει πολύ στην προστασία από τις ασθένειες του στόματος κι
από τη δυσάρεστη αναπνοή. Υπόδειξε στους άλλους να διατηρούν σε καλή κατάσταση
τα δόντια τους.
1- ΝΑ
ΤΡΕΦΕΣΑΙ ΣΩΣΤΑ.
Οι άνθρωποι που δεν τρέφονται σωστά δε βοηθούν πολύ ούτε
εσένα ούτε τον εαυτό τους. Έχουν συνήθως χαμηλή ενεργητικότητα. Μερικές φορές
είναι κακοδιάθετοι. Αρρωσταίνουν πιο εύκολα. Το να τρέφεται κανείς σωστά δε
σημαίνει ότι πρέπει να ακολουθεί παράξενες δίαιτες, αλλά ότι πρέπει να τρώει
θρεπτικές τροφές τακτικά.
1- ΝΑ
ΞΕΚΟΥΡΑΖΕΣΑΙ.
Παρ’ όλο που πολλές φορές στη ζωή χρειάζεται κανείς να
εργαστεί και σε ώρες που κανονικά θα ’πρεπε να κοιμάται, το να παραλείπει συχνά
να ξεκουράζεται αρκετά μπορεί να τον κάνει να είναι βάρος για τους άλλους. Οι
κουρασμένοι άνθρωποι δεν είναι σε ετοιμότητα. Μπορεί να κάνουν λάθη. Παθαίνουν
ατυχήματα. Μπορεί να σου φορτώσουν όλη τη δουλειά ακριβώς τη στιγμή που τους
χρειάζεσαι. Βάζουν τους άλλους σε κίνδυνο. Να επιμένεις να ξεκουράζονται επαρκώς
οι άνθρωποι που παραλείπουν να το κάνουν.
2. ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΕΓΚΡΑΤΗΣ.
2- ΜΗΝ
ΠΑΙΡΝΕΙΣ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ.
Οι άνθρωποι που παίρνουν ναρκωτικά δεν βλέπουν πάντα τον
πραγματικό κόσμο μπροστά τους. Δεν είναι πραγματικά εκεί. Σ’ έναν
αυτοκινητόδρομο, σε μια τυχαία συνάντηση, σ’ ένα σπίτι, μπορεί να γίνουν πολύ
επικίνδυνοι για σένα. Οι άνθρωποι λανθασμένα πιστεύουν ότι «νιώθουν καλύτερα» ή
ότι «ενεργούν καλύτερα» ή ότι «είναι ευτυχισμένοι μόνο» όταν έχουν πάρει
ναρκωτικά. Αυτό δεν είναι παρά άλλη μια πλάνη. Αργά ή γρήγορα, τα ναρκωτικά θα
τους καταστρέψουν σωματικά. Απότρεψε τους ανθρώπους από τη χρήση ναρκωτικών. Κι
αν παίρνουν, πρότρεψέ τους ν’ αναζητήσουν βοήθεια για να ξεφύγουν απ’ αυτά.
2.ΜΗΝ
ΚΑΝΕΙΣ ΚΑΤΑΧΡΗΣΗ ΑΛΚΟΟΛ.
Οι άνθρωποι που πίνουν αλκοόλ δεν βρίσκονται σε
ετοιμότητα. Το αλκοόλ εξασθενίζει την ικανότητά τους ν’ αντιδρούν, ακόμα κι
όταν τους φαίνεται ότι βρίσκονται σε μεγαλύτερη ετοιμότητα εξαιτίας του. Το
αλκοόλ έχει κάποια θεραπευτική αξία. Αυτή η αξία όμως μπορεί πραγματικά να
υπερεκτιμηθεί. Μην αφήνεις κανέναν που έχει πιει να σε πάρει με το αυτοκίνητο ή
να σε μεταφέρει με το αεροπλάνο. Το πιοτό μπορεί να αφαιρέσει ζωές, με
περισσότερους από έναν τρόπους. Μια μικρή ποσότητα αλκοόλ μπορεί να έχει μεγάλη
επιρροή. Μην αφήσεις μια υπερβολική ποσότητα ποτού να καταλήξει σε δυστυχία ή
θάνατο. Να αποτρέπεις τους ανθρώπους από το υπερβολικό πιοτό.
***Ακολουθώντας τα παραπάνω σημεία,
γίνεται κανείς ικανότερος, από σωματικής
πλευράς, να χαίρεται τη ζωή.***
1. εγκρατής: αυτός που δεν φτάνει
στα άκρα· που δεν υπερβάλλει· που ελέγχει τις επιθυμίες του.
2. αποτρέπω: εμποδίζω ή αποθαρρύνω
κάτι ώστε να μη συμβεί
3. ΜΗΝ ΕΙΣΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ.
Το σεξ είναι ο τρόπος με τον οποίο το ανθρώπινο γένος
διαιωνίζεται μέσω των παιδιών και της οικογένειας. Από το σεξ μπορεί να έρθει
μεγάλη χαρά και ευχαρίστηση: η φύση το θέλησε έτσι, ώστε το γένος να
συνεχίζεται. Αλλά, αν γίνει αντικείμενο κακής χρήσης ή κατάχρησης, φέρνει μαζί
του βαριές ποινές και τιμωρίες: η φύση φαίνεται να το έχει θελήσει έτσι κι
αυτό.
3-ΝΑ
ΕΙΣΑΙ ΠΙΣΤΟΣ ΣΤΟΝ ΕΡΩΤΙΚΟ ΣΟΥ ΣΥΝΤΡΟΦΟ.
Η απιστία από την πλευρά ενός ερωτικού συντρόφου μπορεί να
μειώσει κατά πολύ την επιβίωση κάποιου. Η Ιστορία και οι εφημερίδες είναι
γεμάτες από παραδείγματα της βιαιότητας των ανθρώπινων παθών που πυροδοτήθηκαν
από την απιστία. Η «ενοχή» είναι το μικρότερο κακό. Η ζήλια και η εκδίκηση
είναι τα μεγαλύτερα τέρατα: ποτέ κανείς δεν ξέρει πότε θα πάψουν να κοιμούνται.
Είναι ωραίο να μιλάμε για «πολιτισμό», «απελευθέρωση» και «κατανόηση», καμιά
συζήτηση όμως δε θα επανορθώσει κατεστραμμένες ζωές. Ένα «αίσθημα ενοχής» δεν
είναι ούτε κατά διάνοια τόσο επώδυνο όσο μια μαχαιριά στην πλάτη ή το βιτριόλι
στο πρόσωπο.
Επιπλέον, υπάρχει και το θέμα της υγείας. Αν δεν επιμένεις
να σου είναι πιστός ο ερωτικός σου σύντροφος, εκτίθεσαι σε αρρώστιες. Για μια
πολύ σύντομη περίοδο, λεγόταν πως τα αφροδίσια νοσήματα ήταν όλα υπό έλεγχο.
Δεν είναι έτσι τα πράγματα τώρα, αν θεωρήσουμε ότι κάποια στιγμή ήταν έτσι.
Σήμερα υπάρχουν ανίατες παραλλαγές τέτοιων ασθενειών.
Τα προβλήματα της κακής σεξουαλικής συμπεριφοράς δεν είναι
καινούργια. Η ισχυρή θρησκεία του βουδισμού στην Ινδία εξαφανίστηκε από κει τον
έβδομο αιώνα. Σύμφωνα με τους δικούς της ιστορικούς, η αιτία ήταν η σεξουαλική
ελευθεριότητα στα μοναστήρια της. Στη σύγχρονη εποχή, όταν η σεξουαλική
ελευθεριότητα πάρει έκταση σ’ έναν οργανισμό, εμπορικό ή μη, μπορεί να δει
κανείς τον οργανισμό αυτό ν’ αποτυχαίνει. Οι οικογένειες θρυμματίζονται όταν
έρχονται αντιμέτωπες με την απιστία, όσο κι αν είναι πολιτισμένες οι συζητήσεις
τους σχετικά μ’ αυτό το θέμα.
Η παρόρμηση της στιγμής μπορεί να γίνει η δυστυχία μιας
ολόκληρης ζωής. Δώσε στους ανθρώπους γύρω σου να το καταλάβουν καλά αυτό και
προστάτεψε τη δική σου υγεία κι ευχαρίστηση.
***Το σεξ είναι ένα μεγάλο βήμα
στο δρόμο προς την ευτυχία και τη χαρά.
Δεν υπάρχει τίποτα κακό σ’ αυτό
αν συνοδεύεται από πίστη
και ευπρέπεια.***
1.
1. ελευθέριος: αυτός που έχει
περιστασιακές, τυχαίες σεξουαλικές σχέσεις
4. ΑΓΑΠΑ ΚΑΙ ΒΟΗΘΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ.
Τα παιδιά του σήμερα θα γίνουν ο πολιτισμός του αύριο. Το
να φέρνεις ένα παιδί στον κόσμο σήμερα είναι σαν να βάζεις κάποιον μέσα σε ένα
κλουβί με τίγρεις. Τα παιδιά δεν μπορούν να χειριστούν το περιβάλλον τους και δεν έχουν πραγματικά εφόδια. Χρειάζονται αγάπη και
βοήθεια για να τα καταφέρουν.
Πρόκειται για ένα ευαίσθητο πρόβλημα. Συχνά οι θεωρίες για
το πώς να ανατρέφεις ή να μην ανατρέφεις ένα παιδί είναι όσες και οι γονείς.
Όμως, αν αυτό γίνει εσφαλμένα, μπορεί να προκύψει μεγάλη θλίψη, και ακόμα και
να περιπλέξει τα δικά του κατοπινά χρόνια. Κάποιοι προσπαθούν να μεγαλώσουν τα
παιδιά τους όπως μεγάλωσαν τους ίδιους, άλλοι επιχειρούν το ακριβώς αντίθετο,
πολλοί επιμένουν πως τα παιδιά θα έπρεπε απλά και μόνο να τ’ αφήσεις να
μεγαλώσουν από μόνα τους. Τίποτα από τα παραπάνω δεν εγγυάται επιτυχία. Η
τελευταία μέθοδος βασίζεται σε μια υλιστική η ιδέα ότι η ανάπτυξη του παιδιού είναι παράλληλη με την
εξελικτική ιστορία του ανθρώπινου γένους, πως με κάποιο μαγικό τρόπο,
ανεξήγητο, το «νευρικό σύστημα» του παιδιού θα «ωριμάσει» καθώς μεγαλώνει, και
το αποτέλεσμα θα είναι ένας ηθικός και καλότροπος ενήλικος,και καλότροπος ενήλικος. Παρ’ όλο που η θεωρία αυτή
καταρρίπτεται με ευκολία –απλώς με το να παρατηρήσει κανείς το μεγάλο αριθμό
εγκληματιών που για κάποιο λόγο το «νευρικό τους σύστημα» δεν ωρίμασε– είναι
ένας τεμπέλικος τρόπος να μεγαλώνει κανείς παιδιά κι έτσι αποκτάει κάποια
δημοτικότητα. Δεν προνοεί για το μέλλον του πολιτισμού σου ή για τα χρόνια των
γηρατειών σου.
Ένα παιδί μοιάζει λιγάκι σαν άγραφη πλάκα. Αν γράψεις τα
λάθος πράγματα πάνω της, θα λέει τα λάθος πράγματα. Αλλά, σε αντίθεση με μια
πλάκα, ένα παιδί μπορεί ν’ αρχίσει να γράφει από μόνο του· το παιδί τείνει να
γράφει ό,τι έχει ήδη γραφτεί. Το πρόβλημα περιπλέκεται από το γεγονός ότι, ενώ
τα περισσότερα παιδιά μπορούν να είναι πολύ ευπρεπή, μερικά γεννιούνται
παράφρονες και, σήμερα, μερικά γεννιούνται ακόμα και τοξικομανείς· όμως τέτοιες
περιπτώσεις είναι λίγες και σπάνιες.
Δεν είναι καλό απλά και μόνο να προσπαθείς να
«εξαγοράσεις» το παιδί με ένα βουνό από παιχνίδια κι αγαθά ή να το κάνεις να
ασφυκτιά και να το προστατεύεις· το αποτέλεσμα μπορεί να είναι εξαιρετικά
άσχημο.
Πρέπει κανείς να αποφασίσει τι είναι αυτό που ο ίδιος
θέλει το παιδί του να γίνει. Αυτό καθορίζεται από αρκετά πράγματα: α) από αυτό
που βασικά μπορεί να γίνει το παιδί λόγω έμφυτων ικανοτήτων και δυνατοτήτων, β)
από αυτό που θέλει το παιδί να γίνει πραγματικά, γ) από αυτό που θέλει κάποιος
να γίνει το παιδί, δ) από τα διαθέσιμα μέσα. Όμως, θυμήσου πως, όπου κι αν
καταλήγουν όλα αυτά, το παιδί δε θα επιβιώσει καλά εκτός κι αν γίνει τελικά
αυτοδύναμο και πολύ έντιμο. Αλλιώς, το τελικό αποτέλεσμα πιθανόν να είναι ένα
παιδί που είναι βάρος σε όλους, συμπεριλαμβανομένου και του εαυτού του.
Όση κι αν είναι η αγάπη σου για το παιδί, θυμήσου πως,
μακροπρόθεσμα, το παιδί δεν μπορεί να επιβιώσει σωστά αν δεν το καθοδηγήσει
κάποιος να κάνει κάποια βήματα πάνω στο δρόμο για την επιβίωση. Αν το παιδί
ακολουθήσει λάθος δρόμο, δε θα είναι τυχαίο· η σύγχρονη κοινωνία είναι κομμένη
και ραμμένη έτσι ώστε να αποτύχει ένα παιδί.
Θα βοηθήσει εκπληκτικά αν κερδίσεις την κατανόηση και τη
συμφωνία ενός παιδιού ν' ακολουθήσει τα διδάγματα που περιέχονται σ' αυτό το βιβλίο.
Αυτό που είναι πράγματι αποτελεσματικό είναι απλώς να
προσπαθείς να είσαι φίλος του παιδιού. Είναι σίγουρα αλήθεια πως το παιδί
χρειάζεται φίλους. Προσπάθησε να βρεις ποιο είναι το πρόβλημα του παιδιού
πραγματικά, και, χωρίς να καταπνίγεις τις δικές του λύσεις, προσπάθησε να
βοηθάς να το λύνει. Παρατήρησέ το – αυτό ισχύει και για τα μωρά ακόμα. Άκουσε
αυτό που σου λένε τα παιδιά για τη ζωή τους. Άφησέ τα να βοηθούν – αν δεν
το κάνεις πνίγονται από ένα αίσθημα υποχρέωσης που πρέπει μετά να καταπιέσουν.
Θα αποτελέσει τεράστια βοήθεια για το παιδί αν
κερδίσεις την κατανόησή του κι έχεις τη συμφωνία του να ακολουθήσει αυτόν το
δρόμο προς την ευτυχία και το βάλεις να τον ακολουθήσει. Θα μπορούσε να έχει
μια τεράστια επίδραση στην επιβίωση του παιδιού – και στη δική σου.
Ένα παιδί εκ των πραγμάτων δεν τα πάει καλά
χωρίς αγάπη. Τα περισσότερα παιδιά μπορούν να την ανταποδώσουν σε αφθονία.
***Ο δρόμος προς την ευτυχία
έχει στην πορεία του το
ν’ αγαπάς και να βοηθάς τα παιδιά από τη βρεφική ηλικία
μέχρι το κατώφλι της ενήλικης ζωής τους.***
1. περιβάλλον: ο περίγυρος κάποιου·
τα υλικά πράγματα που υπάρχουν γύρω του· η περιοχή στην οποία ζει· οι ζωντανοί
οργανισμοί, τα αντικείμενα, ο χώρος και οι δυνάμεις με τα οποία ζει κάποιος,
είτε κοντά είτε μακριά του.
2.υλιστικός: ο αναφερόμενος σ'
αυτόν που έχει την άποψη ότι υπάρχει μόνο ύλη.
3. εξελικτικός: αυτός που
σχετίζεται με μια πολύ παλιά θεωρία η οποία λέει πως όλα τα φυτά και τα ζώα
αναπτύχθηκαν από απλούστερες μορφές και διαμορφώθηκαν από το φυσικό τους
περίγυρο αντί να σχεδιαστούν ή να δημιουργηθούν.
4. ηθικός: ο ικανός να ξεχωρίζει το
σωστό από το λάθος στη διαγωγή· αποφασίζει και πράττει βάση αυτής της
κατανόησης.
5. διδάγματα: κανόνες ή προτάσεις
που συμβουλέυουν ή διατυπώνουν μια αρχή ή έναν τρόπο δράσης σχετικά με τη
διαγωγή· κατευθύνσεις που προορίζονται ως κανόνας ή κανόνες διαγωγής.
6
6. υποχρέωση: η κατάσταση ή το
γεγονός να χρωστάς σε κάποιον κάτι σε ανταλλαγή για πράγματα, χάρες ή υπηρεσίες
που έλαβες
5. ΝΑ ΤΙΜΑΣ ΚΑΙ ΝΑ ΒΟΗΘΑΣ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΣΟΥ.
Από τη σκοπιά ενός παιδιού, είναι μερικές φορές δύσκολο να
γίνουν κατανοητοί οι γονείς.
Υπάρχουν διαφορές μεταξύ των γενεών. Αλλά, στ’ αλήθεια,
αυτό δεν είναι εμπόδιο. Όταν κανείς είναι αδύναμος, είναι πειρασμός το να
καταφεύγει σε υπεκφυγές και ψέματα: αυτό είναι που χτίζει το τείχος.
Τα παιδιά μπορούν να διευθετήσουν τις διαφορές τους με
τους γονείς τους. Προτού αρχίσουν οι φωνές, μπορούν τουλάχιστον να προσπαθήσουν
να συζητήσουν το θέμα ήρεμα. Αν το παιδί είναι ειλικρινές και τίμιο, η έκκλησή
του δεν μπορεί παρά να εισακουστεί. Είναι συχνά δυνατό να επιτευχθεί ένας
συμβιβασμός2 όπου και οι δύο πλευρές τώρα κατανοούν και μπορούν να
συμφωνήσουν. Δεν είναι πάντοτε εύκολο να τα πηγαίνεις καλά με τους άλλους, αλλά
θα πρέπει να το προσπαθείς.
Δεν μπορεί κανείς να παραβλέψει το γεγονός πως σχεδόν
πάντα οι γονείς ενεργούν από μια πολύ δυνατή επιθυμία να κάνουν αυτό που
πιστεύουν πως είναι το καλύτερο για το παιδί.
Τα παιδιά έχουν υποχρέωση στους γονείς για την ανατροφή
τους – εφόσον τα ανάθρεψαν οι γονείς. Αν και μερικοί γονείς είναι τόσο έντονα
ανεξάρτητοι, που δε θα δεχτούν καμιά ανταπόδοση για την υποχρέωση, είναι,
ωστόσο, αλήθεια πως έρχεται συχνά η στιγμή όπου είναι η σειρά της νεότερης
γενιάς να φροντίσει τους γονείς της.
Παρ’ όλες τις δυσκολίες, πρέπει κανείς να θυμάται πως
αυτοί είναι οι μόνοι γονείς που έχει. Και ως γονείς, ό,τι κι αν είναι, θα
πρέπει να τους σέβεται και να τους βοηθά.
***Ο δρόμος προς την ευτυχία περιλαμβάνει
το να έχει κανείς καλές σχέσεις με τους γονείς
του ή μ’ εκείνους που τον ανάθρεψαν.***
1
1. τιμώ: δείχνω σεβασμό προς,
μεταχειρίζομαι με σεβασμό και ευγένεια.
2
2. συμβιβασμός: η διευθέτηση
διαφορών στην οποία η κάθε πλευρά υποχωρεί σε κάποιο σημείο ενώ διατηρεί άλλα
σημεία, και φτάνει έτσι, σε μια αμοιβαία συμφωνία
6. ΔΙΝΕ ΤΟ ΚΑΛΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ.
Πολλοί είναι οι άνθρωποι που επηρεάζει κανείς.
Η επιρροή μπορεί
να είναι καλή ή μπορεί να είναι κακή.
Αν ζει κανείς ακολουθώντας αυτές τις συμβουλές, δίνει το
καλό παράδειγμα.
Οι άλλοι γύρω του δεν μπορούν παρά να επηρεαστούν απ’
αυτό, ό,τι κι αν λένε.
Όποιοι προσπαθούν να σε αποθαρρύνουν προσπαθούν να το
κάνουν επειδή στην πραγματικότητα θέλουν το κακό σου ή επιδιώκουν να
εξυπηρετήσουν τους δικούς τους σκοπούς. Κατά βάθος σε σέβονται.
Οι δικές σου πιθανότητες επιβίωσης θα καλυτερέψουν
μακροπρόθεσμα, μια και οι άλλοι, χάρη σε αυτήν την επιρροή, θα γίνουν λιγότερο
απειλητικοί. Υπάρχουν κι άλλα οφέλη.
Μην υποτιμάς την επίδραση που μπορείς να έχεις πάνω σε
άλλους αναφέροντας και μόνο αυτά τα πράγματα και δίνοντας το καλό παράδειγμα
εσύ ο ίδιος.
***Ο δρόμος προς την ευτυχία απαιτεί να
δίνει
κανείς το καλό παράδειγμα
στους άλλους.***
1
1.παράδειγμα: κάποιος ή κάτι άξιο
μίμησης ή αντιγραφής· ένα πρότυπο, ένα μοντέλο.
2. επηρεάζω: προκαλώ κάποιο
αποτέλεσμα πάνω σε κάτι.
3.επιρροή: το αποτέλεσμα μιας
ενέργειας.
7. ΕΠΙΔΙΩΚΕ ΝΑ ΖΕΙΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ.
Τα ψευδή δεδομένα μπορούν να γίνουν αιτία να κάνει κάποιος
ανόητα λάθη. Μπορεί ακόμα να εμποδίσουν κάποιον να αφομοιώσει αληθινά δεδομένα.
Μπορεί κανείς να λύσει τα προβλήματα της ύπαρξης μόνο όταν
έχει αληθινά δεδομένα.
Αν οι γύρω του του λένε ψέματα, οδηγείται στο
να κάνει λάθη, και η δυνατότητά του για επιβίωση μειώνεται.
Τα ψευδή δεδομένα μπορεί να προέρχονται από πολλές πηγές:
ακαδημαϊκές, κοινωνικές, επαγγελματικές.
Πολλοί θέλουν να πιστέψεις πράγματα μόνο και μόνο για να
ικανοποιήσουν τους δικούς τους σκοπούς.
Αυτό που είναι αληθινό είναι αυτό που είναι
αληθινό για σένα.
Κανένας δεν έχει το δικαίωμα να σου επιβάλει δεδομένα και
να σε διατάξει να τα πιστέψεις, απειλώντας σε. Αν δεν είναι αληθινά για σένα,
δεν είναι αληθινά.
Βγάλε τα δικά σου συμπεράσματα, αποδέξου ό,τι είναι
αληθινό για σένα, απόρριψε τα υπόλοιπα. Δεν υπάρχει πιο δυστυχής από εκείνον
που προσπαθεί να ζήσει σε ένα χάος από ψέματα.
7. ΜΗ
ΛΕΣ ΕΠΙΖΗΜΙΑ ΨΕΜΑΤΑ.
Τα επιζήμια ψέματα είναι προϊόν φόβου, μοχθηρίας και
φθόνου. Μπορούν να εξαναγκάσουν τους ανθρώπους να κάνουν πράξεις απόγνωσης.
Μπορούν να καταστρέψουν ζωές. Δημιουργούν ένα είδος παγίδας στην οποία μπορεί
να πέσει κι εκείνος που τα λέει και ο στόχος του. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι
διαπροσωπική και κοινωνική καταστροφή. Πολλοί πόλεμοι άρχισαν με αφορμή
επιζήμια ψέματα.
Θα πρέπει κανείς να μάθει να τα διακρίνει και να τ’
απορρίπτει.
7-. ΜΗΝ
ΨΕΥΔΟΜΑΡΤΥΡΕΙΣ.
Υπάρχουν σημαντικές ποινές όταν κάποιος καταθέτει μη
αληθινά «γεγονότα» ή ορκίζεται γι’ αυτά· λέγεται «ψευδορκία». Έχει βαριές
ποινές.
***Ο δρόμος προς την ευτυχία είναι
πάνω στο δρόμο της αλήθειας.***
1.αλήθεια: αυτό που συμφωνεί με τα
γεγονότα και τις παρατηρήσεις· λογικές απαντήσεις που απορρέουν από την εξέταση
όλων των γεγονότων και των δεδομένων· συμπέρασμα βασισμένο σε απόδειξη,
ανεπηρέαστο από επιθυμίες, αυθεντίες ή προκαταλήψεις· ένα σίγουρο γεγονός,
άσχετα με το πώς κατέληξε κανείς σ' αυτό
2.ψέματα: λανθασμένες δηλώσεις ή
πληροφορίες που επίτηδες παρουσιάζονται ως αληθινές· καθετί που έχει σκοπό να
ξεγελάσει ή να δώσει μια σφαλερή εντύπωση
8. ΜΗ ΔΟΛΟΦΟΝΗΣΕΙΣ.
Οι περισσότερες φυλές, από τα αρχαία χρόνια μέχρι σήμερα,
έχουν απαγορέψει τη δολοφονία και την έχουν τιμωρήσει βαριά. Μερικές φορές αυτό
έχει επεκταθεί στο: «Ου φονεύσεις», ενώ μια μετέπειτα ερμηνεία του ίδιου
πράγματος λέει: «Μη δολοφονήσεις».
Υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα σ’ αυτές τις δύο λέξεις,
«σκοτώνω» και «δολοφονώ». Η απαγόρευση οποιουδήποτε σκοτωμού θα απέκλειε την
αυτοάμυνα. Παράνομο θα μπορούσε να θεωρηθεί και το να σκοτώσεις ένα φίδι που
πάει να δαγκώσει ένα μωρό. Θα ανάγκαζε το ανθρώπινο γένος να τρέφεται μόνο με
χορταρικά. Είμαι σίγουρος πως μπορείς να δεις πολλά παραδείγματα των δυσκολιών
που ανακύπτουν από την απαγόρευση κάθε σκοτωμού.
Η «δολοφονία» είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Εξ ορισμού
σημαίνει:«Ο παράνομος φόνος ενός (ή περισσότερων) ανθρώπινων υπάρξεων από
κάποιον, κυρίως με δόλια πρόθεση». Μπορεί κανείς να δει εύκολα πως σ’ αυτήν την
εποχή των θανατηφόρων όπλων, η δολοφονία μπορεί να είναι υπερβολικά εύκολη. Δεν
θα μπορούσε καν να ζήσει κάποιος σε μια κοινωνία όπου ο ίδιος ή η οικογένειά
του ή οι φίλοι του θα ήταν στο έλεος μερικών που θα αφαιρούσαν ζωές αβασάνιστα.
Η δολοφονία δίκαια έχει τη μεγαλύτερη προτεραιότητα σε
θέματα πρόληψης και αντεκδίκησης μέσα στην κοινωνία.
Ο κουτός, ο κακός κι ο παράφρονας επιδιώκουν να λύσουν τα
πραγματικά ή φανταστικά προβλήματά τους με τη δολοφονία, και συμβαίνει να τη
διαπράττουν χωρίς κανένα λόγο μερικές φορές.
Υποστήριξε οποιοδήποτε πρόγραμμα έχει αποδείξει ότι είναι
αποτελεσματικό και επιλύει αυτήν την απειλή για την Ανθρωπότητα και προώθησέ
το. Η ίδια η επιβίωσή σου θα μπορούσε να εξαρτάται απ’ αυτό.
Ο δρόμος προς την ευτυχία
δεν περιλαμβάνει το να δολοφονείς ή τη δολοφονία
των φίλων σου, της οικογένειάς σου
ή του εαυτού σου.
1.
1. δολοφονώ: διαπράττω παράνομο
φόνο ενός (ή περισσότερων) ανθρώπινων υπάρξεων, κυρίως έχοντας δόλια πρόθεση.
9. ΜΗΝ ΚΑΝΕΙΣ ΤΙΠΟΤΑ ΠΑΡΑΝΟΜΟ.
«Παράνομες πράξεις» είναι εκείνες που είναι απαγορευμένες
από επίσημους κανόνες ή νόμους. Αυτούς τους φτιάχνουν κυβερνήτες, νομοθετικά
σώματα και δικαστές. Συνήθως καταγράφονται σε νομικούς κώδικες. Σε μια κοινωνία
καλά οργανωμένη, οι κώδικες δημοσιεύονται και γνωστοποιούνται ευρέως. Σε μια
κοινωνία όλο σύγχυση –και συχνά κυριαρχούμενη από το έγκλημα– πρέπει κανείς να
συμβουλευτεί ένα δικηγόρο ή να είναι ειδικά εκπαιδευμένος για να τους ξέρει
όλους. Μια τέτοια κοινωνία θα πει σε κάποιον πως «η άγνοια δεν δικαιολογεί την
παράβαση του νόμου».
Όμως, οποιοδήποτε μέλος της κοινωνίας, είτε είναι νέος
άνθρωπος είτε ηλικιωμένος, έχει ευθύνη να γνωρίζει τι θεωρεί αυτή η κοινωνία
«παράνομη πράξη». Μπορεί κανείς να ρωτήσει άλλους ανθρώπους και υπάρχουν
βιβλιοθήκες όπου μπορεί να ψάξει και να μάθει γι’ αυτές.
Μια «παράνομη πράξη» δεν είναι η παρακοή σε κάποια τυχαία
διαταγή, όπως «Πήγαινε για ύπνο». Είναι μια πράξη που, αν γίνει, μπορεί να ’χει
ως αποτέλεσμα την τιμωρία από τα δικαστήρια και την πολιτεία – να διαπομπευτεί απο την κρατική μηχανή προπαγάνδας να του επιβληθεί πρόστιμο, ακόμα και φυλάκιση.
Όταν κάποιος κάνει κάτι παράνομο, μικρό ή μεγάλο, είναι
εκτεθειμένος σ’ επιθέσεις από την πολιτεία. Δεν έχει σημασία αν συλλαμβάνεται ή
όχι. Όταν κάνει μια παράνομη πράξη, έχει εξασθενίσει την ικανότητά του για
άμυνα.
Σχεδόν κάθε αξιόλογο πράγμα που προσπαθεί να πετύχει
κανείς, μπορεί συχνά να γίνει με απόλυτα νόμιμους τρόπους.
Η «παράνομη» οδός είναι ένα μονοπάτι επικίνδυνο και κάνει
κάποιον να χάνει χρόνο. Τα υποτιθέμενα «πλεονεκτήματα» των παράνομων πράξεων
συνήθως αποδεικνύονται ανάξια λόγου.
Η πολιτεία και η κυβέρνηση έχουν την τάση να λειτουργούν
σαν μια μηχανή που, ως ένα βαθμό, δεν σκέφτεται. Υπάρχει και λειτουργεί με βάση
τους νόμους και τους κώδικες νόμων. Είναι εξοπλισμένη να πατάξει μέσα από τα
κανάλια της την παρανομία. Ως τέτοια, μπορεί να γίνει ένας αδυσώπητος εχθρός, ανένδοτος στο θέμα των «παράνομων πράξεων». Η ορθότητα και το
εσφαλμένο των πραγμάτων δε μετράνε μπροστά στους νόμους και τους κώδικες νόμων.
Μόνο οι νόμοι μετράνε.
Όταν αντιλαμβάνεσαι ή ανακαλύπτεις πως οι γύρω σου
διαπράττουν «παράνομες πράξεις», θα πρέπει να κάνεις ό,τι μπορείς για να το
αποτρέψεις αυτό. Εσύ ο ίδιος, που ούτε καν συμμετέχεις σε αυτό, μπορεί, παρ’
όλα αυτά, να υποφέρεις εξαιτίας τους. Ο λογιστής μιας εταιρείας παραποιεί τα
βιβλία. Σε μια αναταραχή που μπορεί να προκύψει, η εταιρεία θα μπορούσε να
καταρρεύσει κι εσύ να χάσεις τη δουλειά σου. Τέτοια περιστατικά μπορούν να
επηρεάσουν πάρα πολύ άσχημα την επιβίωση κάποιου.
Ως μέλος οποιασδήποτε ομάδας που υπόκειται σε νόμους, να
ενθαρρύνεις τη σαφή δημοσίευση αυτών των νόμων, ώστε να μπορούν να γίνουν
γνωστοί. Υποστήριξε κάθε νόμιμη πολιτική προσπάθεια να ελαττωθούν, να
διευκρινιστούν και να κωδικοποιηθούν οι νόμοι που ισχύουν γι’ αυτή την ομάδα.
Να επιμένεις στην αρχή οτι όλοι είναι ίσοι απέναντι στο νόμο· μια αρχή η οποία,
στο δικό της χρόνο και τόπο –τις τυραννικές ημέρες της αριστοκρατίας – ήταν μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές εξελίξεις στην
ανθρώπινη ιστορία και δεν θα πρέπει να χαθεί από τα μάτια μας.
Φρόντισε ώστε τα παιδιά και οι ενήλικοι να πληροφορούνται
για το τι είναι «νόμιμο» και τι «παράνομο» και δείξε, έστω και με ένα απλό
συνοφρύωμα, πως δεν επιδοκιμάζεις τις «παράνομες πράξεις».
Αυτοί που τις διαπράττουν, ακόμα κι όταν «τη γλιτώνουν
ατιμώρητοι», έχουν, παρ’ όλα αυτά, αποδυναμωθεί μπροστά στην ισχύ της
πολιτείας.
***Ο δρόμος προς την ευτυχία
δεν περιλαμβάνει το φόβο
μήπως αποκαλυφθείς.***
1. διαπομπεύομαι: εκτίθεμαι σε
γελοιοποίηση, σε δημόσια περιφρόνηση, σε καταφρόνια ή διασυρμό.
2. προπαγάνδα: το να διαδίδει
κανείς ιδέες, πληροφορίες ή φήμες για να προωθήσει το σκοπό του ή/και να βλάψει
το σκοπό κάποιου άλλου, συχνά χωρίς σεβασμό για την αλήθεια· η πράξη τού να
διαδίδεις ψέματα στον Τύπο ή στο ραδιόφωνo και στην τηλεόραση, έτσι ώστε, όταν
ένα άτομο φτάσει σε δίκη, να κριθεί ένοχο· η πράξη τού να ζημιώνεις με απάτη
την υπόληψη ενός ατόμου έτσι ώστε να μην το λαμβάνουν υπόψη. (Προπαγανδιστής
είναι ένα άτομο ή ομάδα που δημιουργεί, ασκεί και διασπείρει προπαγάνδα.)
3. αδυσώπητος: αυτός που δεν
επιδέχεται καλμάρισμα, καθησυχασμό ή ικανοποίηση· αυτός που δεν έχει τύψεις·
ανελέητος
4. ανένδοτος: σκληρός·αυτός που δεν
εγκαταλείπει· ανυποχώρητος· κάποιος που δε σπάει· επίμονος· αυτός που αρνείται
κάθε άλλη άποψη· που δεν υποκύπτει σε τίποτα.
5. τυραννικός: αυτός που κάνει
χρήση απάνθρωπης, άδικης και απόλυτης εξουσίας· ο συντριπτικός· ο
καταπιεστικός· ο τραχύς· ο δριμύς
6.αριστοκρατία: κυβέρνηση από
λίγους με ειδικά προνόμια, βαθμούς ή θέσεις· κυριαρχία από μια επίλεκτη
μειοψηφία που είναι πάνω από τον κοινό νόμο· μια ομάδα που από τη φύση της ή
από τη θέση της είναι «ανώτερη από κάθε άλλον» και που μπορεί να θέτει ή να
εφαρμόζει νόμους σε άλλους, θεωρεί όμως πως η ίδια δεν χρειάζεται να υπακούει
στους νόμους.
10. ΣΤΗΡΙΞΕ ΜΙΑ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΠΟΥ ΠΡΟΟΡΙΖΕΤΑΙ ΚΑΙ
ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΓΙΑ ΟΛΟ ΤΟ ΛΑΟ.
Ασυνείδητοι και κακοί άνθρωποι κι ομάδες μπορεί να
σφετεριστούν την κυβερνητική εξουσία και να τη χρησιμοποιήσουν για τους δικούς
τους σκοπούς.
Μια κυβέρνηση που έχει οργανωθεί και λειτουργεί
αποκλειστικά για άτομα και ομάδες με εγωιστικά συμφέροντα δίνει στην κοινωνία
μικρή διάρκεια ζωής. Αυτό βάζει σε κίνδυνο την επιβίωση του καθενός στη χώρα.
Αυτό βάζει σε κίνδυνο ακόμα και αυτούς που το επιχειρούν. Η Ιστορία είναι
γεμάτη από πτώσεις τέτοιων κυβερνήσεων.
Η αντίσταση σε τέτοιες κυβερνήσεις συνήθως φέρνει μόνο
περισσότερη βία.
Αλλά μπορεί κανείς να υψώσει τη φωνή του ως προειδοποίηση
όταν τέτοιες καταχρήσεις συμβαίνουν σε πλατιά κλίμακα. Και δε χρειάζεται να
υποστηρίζει ενεργά μια τέτοια κυβέρνηση. Χωρίς να κάνει τίποτα το παράνομο,
είναι, παρ’ όλα αυτά, δυνατόν, με το ν’ αποσύρει απλώς τη συνεργασία του, να
επιφέρει μια τελική αναμόρφωση. Τη στιγμή ακριβώς που γράφεται αυτό το βιβλίο,
υπάρχουν αρκετές κυβερνήσεις στον κόσμο που αποτυγχάνουν μόνο και μόνο γιατί οι
λαοί τους εκφράζουν τη σιωπηρή τους διαφωνία απλώς με το να μη συνεργάζονται.
Αυτές οι κυβερνήσεις βρίσκονται σε κίνδυνο: ένας απρόσμενος άνεμος κακοτυχίας
θα μπορούσε να τις ανατρέψει.
Από την άλλη μεριά, όταν μια κυβέρνηση ολοφάνερα δουλεύει
σκληρά για ΟΛΟ το λαό της παρά για κάποια ομάδα ειδικών συμφερόντων ή για
κάποιον τρελό δικτάτορα, θα πρέπει κανείς να την υποστηρίζει στο έπακρο.
Υπάρχει ένα θέμα που το λένε «κυβέρνηση». Στα σχολεία
διδάσκουν κυρίως «Αγωγή του πολίτη», που λέει μονάχα το πώς έχει σχηματιστεί η
τωρινή οργάνωση. Το πραγματικό θέμα «κυβέρνηση» περιλαμβάνεται σε διάφορα άλλα
θέματα όπως: πολιτική οικονομία, πολιτική φιλοσοφία, πολιτική εξουσία κ.λπ. Το
όλο θέμα της «κυβέρνησης» και του πώς να κυβερνάς μπορεί να είναι ένα θέμα
μεγάλης ακρίβειας, σχεδόν μια τεχνική επιστήμη. Αν ενδιαφέρεται κανείς να έχει
μια καλύτερη κυβέρνηση, κάποια που δε δημιουργεί δυσχέρειες, θα πρέπει να
προτείνει να διδάσκεται το θέμα σε νεαρότερες ηλικίες στα σχολεία. Μπορεί επίσης
να διαβάσει γι' αυτό –δεν είναι πολύ δύσκολο θέμα– αν κοιτάξει στο λεξικό τις
δύσκολες λέξεις.
Στο κάτω κάτω, είναι ο λαός και οι άνθρωποι επιρροής αυτοί
που ιδρώνουν, πολεμούν και χύνουν αίμα για τη χώρα τους. Μια κυβέρνηση δεν
μπορεί να χύσει αίμα, δεν μπορεί καν να χαμογελάσει· είναι απλώς μια ιδέα που
έχει ο άνθρωπος. Αυτός που είναι ζωντανός είναι ο κάθε άνθρωπος ξεχωριστά –
εσύ.
***Είναι δύσκολο να διαβείς το δρόμο προς
την ευτυχία
όταν σκιάζεται από την καταπίεση της τυραννίας.
Μια καλοπροαίρετη κυβέρνηση που προορίζεται
και λειτουργεί για ΟΛΟ το λαό
είναι γνωστό πως εξομαλύνει το δρόμο.
Όταν έχουμε μια τέτοια κυβέρνηση αξίζει την υποστήριξή μας.***
11. ΜΗ ΒΛΑΠΤΕΙΣ ΕΝΑΝ ΚΑΛΟΠΡΟΑΙΡΕΤΟ ΑΝΘΡΩΠΟ.1
Παρ’ όλη την επιμονή των κακών ανθρώπων, ότι όλοι οι
άνθρωποι είναι κακοί, υπάρχουν πολλοί καλοί άνθρωποι τριγύρω, άντρες και
γυναίκες. Ίσως είχες την τύχη να γνωρίσεις μερικούς.
Στην πραγματικότητα, η κοινωνία λειτουργεί στηριζόμενη
στους καλοπροαίρετους ανθρώπους. Οι εργαζόμενοι σε δημόσια επαγγέλματα, οι
άνθρωποι επιρροής, οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα, είναι, στη μεγάλη τους
πλειονότητα, καλοπροαίρετοι άνθρωποι. Αν δεν ήταν, θα είχαν πάψει από καιρό να
εκτελούν τα καθήκοντά τους.
Είναι εύκολο να επιτεθεί κανείς σε τέτοιους ανθρώπους· η
ίδια η ευπρέπειά τους τους εμποδίζει να υπερπροστατεύουν τον εαυτό τους. Κι
όμως, η επιβίωση των περισσότερων ανθρώπων σε μια κοινωνία εξαρτάται απ’
αυτούς.
Ο βίαιος εγκληματίας, ο προπαγανδιστής, τα μέσα ενημέρωσης
που επιζητούν ό,τι προκαλεί αίσθηση, όλα τείνουν ν’ αποσπούν την προσοχή
κάποιου από το βέβαιο καθημερινό γεγονός πως η κοινωνία δε θα λειτουργούσε
καθόλου αν δεν υπήρχαν αυτά τα καλοπροαίρετα άτομα. Μολονότι είναι αυτοί που
περιφρουρούν τους δρόμους, συμβουλεύουν τα παιδιά, παίρνουν τις θερμοκρασίες,
σβήνουν τις φωτιές και μιλούν λογικά με ήρεμη φωνή, έχουμε την τάση να
παραβλέπουμε το γεγονός πως οι καλοπροαίρετοι άνθρωποι είναι αυτοί που κρατούν
τον κόσμο στην πορεία του και τον Άνθρωπο ζωντανό πάνω στη Γη.
Παρ’ όλα αυτά, τέτοιοι άνθρωποι μπορεί να δεχτούν επίθεση,
και θα πρέπει να τους προστατεύουμε και να λαμβάνουμε αυστηρά μέτρα για την
προστασία και υπεράσπισή τους, επειδή η δική σου επιβίωση κι εκείνη της
οικογένειάς σου και των φίλων σου εξαρτάται απ’ αυτούς.
***Ο δρόμος προς την ευτυχία
διανύεται πολύ πιο εύκολα όταν
υποστηρίζει κανείς τους
καλοπροαίρετους ανθρώπους.***
1. καλοπροαίρετος: «καλοπροαίρετοι
άνθρωποι» σημαίνει εκείνοι που έχουν καλή πρόθεση προς τους συνανθρώπους τους
και εργάζονται για να τους βοηθήσουν.
12. ΠΡΟΦΥΛΑΓΕ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΝΕ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΟΥ.1
12-1.
ΕΧΕ ΚΑΛΗ ΕΜΦΑΝΙΣΗ.
Μερικές φορές δεν περνάει από το μυαλό μερικών ατόμων, μια
και δε χρειάζεται να κοιτάζουν συνέχεια τον εαυτό τους, πως αποτελούν μέρος της
γενικής εικόνας και της εμφάνισης των άλλων. Και μερικοί δε συνειδητοποιούν πως
κρίνονται από τους άλλους με βάση την εμφάνισή τους.
Αν και τα ρούχα μπορεί να είναι ακριβά, το σαπούνι και τα
άλλα σύνεργα προσωπικής περιποίησης δεν είναι και τόσο δύσκολο να τα αποκτήσει
κανείς. Οι τεχνικές είναι καμιά φορά δύσκολο να ανακαλυφθούν, αλλά μπορούν να
δημιουργηθούν.
Σε μερικές κοινωνίες, όταν είναι βάρβαρες ή πολύ
υποβαθμισμένες, μπορεί να γίνει ακόμα και μόδα το να αποτελείς αντιαισθητικό
θέαμα. Στην πραγματικότητα αυτό είναι ένα σύμπτωμα της έλλειψης αυτοσεβασμού.
Όταν κανείς γυμνάζεται κι εργάζεται, μπορεί να λερωθεί
πολύ. Όμως αυτό δεν τον εμποδίζει να πάει να πλυθεί. Και, για παράδειγμα,
μερικοί Άγγλοι και άλλοι Ευρωπαίοι εργάτες καταφέρνουν να έχουν ένα εμφανίσιμο
παρουσιαστικό ακόμα κι όταν δουλεύουν. Παρατηρεί κανείς ότι μερικοί από τους
καλύτερους αθλητές έχουν καλή εμφάνιση, παρ’ όλο που είναι μούσκεμα στον
ιδρώτα.
Ένα περιβάλλον που το ασχημαίνουν ατημέλητοι άνθρωποι
μπορεί να έχει μια αδιόρατη, καταθλιπτική επίδραση στο ηθικό κάποιου.
Πρότρεπε τους ανθρώπους γύρω σου να έχουν καλή εμφάνιση
επαινώντας τους όταν την έχουν, ή ακόμα βοηθώντας τους διακριτικά στα
προβλήματά τους, όταν δεν την έχουν. Αυτό θα μπορούσε να καλυτερέψει την
αυτοεκτίμησή τους, καθώς και το ηθικό τους.
12-2.
ΦΡΟΝΤΙΖΕ ΤΟ ΧΩΡΟ ΣΟΥ.
Όταν οι άνθρωποι κάνουν άνω κάτω τα πράγματά τους και το
χώρο τους αυτό μπορεί να ξεσπάσει και στο δικό σου χώρο.
Όταν οι άνθρωποι φαίνονται να είναι ανίκανοι να φροντίσουν
τα δικά τους πράγματα και χώρους, πρόκειται για ένδειξη ότι στην πραγματικότητα
αισθάνονται πως δεν ανήκουν εκεί και ότι δεν τους ανήκουν στ’ αλήθεια τα
πράγματά τους. Όταν ήταν μικροί, τα πράγματα που τους «δόθηκαν» ήταν
συνδεδεμένα με πάρα πολλές προφυλάξεις και περιορισμούς ή τους τα παίρνανε τ’
αδέρφια τους ή οι γονείς τους. Και επιπλέον αυτοί πιθανώς να μην αισθάνονταν
ευπρόσδεκτοι.
Τα υπάρχοντα, οι χώροι διαμονής και εργασίας, τα
μεταφορικά μέσα τέτοιου είδους ανθρώπων διαλαλούν πως δεν είναι στην
πραγματικότητα ιδιοκτησία κανενός. Ακόμα χειρότερα, μπορεί μερικές φορές να
παρατηρηθεί ένα είδος οργής ενάντια στα υπάρχοντα. Βανδαλισμός3 είναι μια εκδήλωση αυτού του πράγματος. Το σπίτι ή το
αυτοκίνητο «που δεν ανήκει σε κανένα» σύντομα καταστρέφεται.
Εκείνοι που χτίζουν και προσπαθούν να συντηρήσουν
εργατικές κατοικίες συχνά ταράζονται με την ταχύτητα με την οποία μπορεί ν’
αρχίσουν να μετατρέπονται σε ερείπια. Οι φτωχοί, εξ ορισμού, κατέχουν λίγα ή
τίποτα. Βασανισμένοι με διάφορους τρόπους, καταλήγουν επίσης να νιώθουν ότι δεν
ανήκουν πουθενά.
Όμως, είτε πλούσιοι είτε φτωχοί, καθώς και για
οποιονδήποτε άλλο λόγο, οι άνθρωποι που δε φροντίζουν τα πράγματά τους και το
χώρο τους μπορεί να δημιουργήσουν ακαταστασία σ’ εκείνους που είναι γύρω τους.
Είμαι σίγουρος πως μπορείς να φέρεις στο μυαλό σου τέτοιες περιπτώσεις.
Ρώτα τέτοιου είδους ανθρώπους τι πραγματικά έχουν δικό
τους στη ζωή κι αν πραγματικά ανήκουν εκεί που βρίσκονται, και θα πάρεις
μερικές εκπληκτικές απαντήσεις. Και θα τους βοηθήσεις επίσης πάρα πολύ.
Η τέχνη της οργάνωσης των υπαρχόντων και των χώρων κάποιου
μπορεί να διδαχτεί. Μπορεί να είναι πρωτόγνωρο σε κάποιον το γεγονός ότι, όταν
πάρει και χρησιμοποιήσει ένα αντικείμενο, θα πρέπει να το ξαναβάλει στην ίδια
θέση, ώστε να μπορεί να το ξαναβρεί. Κάποιοι σπαταλούν το μισό τους χρόνο να
ψάχνουν τα πράγματα τους. Ο λίγος χρόνος που ξοδεύει κανείς για να οργανωθεί
μπορεί να τον ανταμείψει με το να κάνει πιο γρήγορα στη δουλειά του. Δεν
πρόκειται για χάσιμο χρόνου, όπως πιστεύουν μερικοί.
Για να προστατέψεις τα δικά σου υπάρχοντα και χώρους, βάλε
τους άλλους να φροντίζουν τα δικά τους.
12- ΝΑ
ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙΣ ΣΤΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ.
Η ιδέα πως έχει κανείς ένα μερίδιο ευθύνης για τον πλανήτη
και πως μπορεί και θα πρέπει να συμμετέχει στη φροντίδα του, μπορεί να φαίνεται
υπερβολική και, σε μερικούς, εντελώς εξωπραγματική. Σήμερα, όμως, αυτό που
συμβαίνει στην άλλη άκρη του κόσμου, ακόμα κι αν είναι τόσο μακριά, μπορεί να
επηρεάσει αυτό που συμβαίνει και στο ίδιο σου το σπίτι.
Πρόσφατες ανακαλύψεις από ανεπάνδρωτα διαστημικά
εξερευνητικά οχήματα στην Αφροδίτη έχουν δείξει πως ο δικός μας κόσμος θα
μπορούσε να χειροτερέψει σε βαθμό που να είναι πια αδύνατη η ζωή σ’ αυτόν. Κι
αυτό θα μπορούσε ίσως να συμβεί στη διάρκεια της ζωής μας.
Αν κόψουμε πάρα πολλά δάση, αν ρυπάνουμε πάρα πολλούς
ποταμούς και θάλασσες, αν μολύνουμε την ατμόσφαιρα, θα είμαστε τελειωμένοι. Η
θερμοκρασία στην επιφάνεια της Γης μπορεί να γίνει υπερβολικά υψηλή, η βροχή
μπορεί να μετατραπεί σε θειικό οξύ. Όλες οι μορφές ζωής θα μπορούσαν να
πεθάνουν.
Μπορεί κανείς να ρωτήσει: «Ακόμα κι αν αυτό είναι αλήθεια,
εγώ τι θα μπορούσα να κάνω;». Λοιπόν, ακόμα κι αν κάποιος απλώς συνοφρυωνόταν,
όταν οι άνθρωποι κάνουν πράγματα που ρυπαίνουν τον πλανήτη, θα έκανε κάτι γι’
αυτό. Ακόμα κι αν είχε μονάχα τη γνώμη πως δεν είναι καλό πράγμα να κάνει
κάποιος κακό στον πλανήτη και την έλεγε αυτήν τη γνώμη, θα έκανε κάτι.
Η φροντίδα για τον πλανήτη ξεκινά μέσα στην ίδια μας την
αυλή. Επεκτείνεται στην περιοχή από την οποία περνάει κανείς για να πάει στο
σχολείο ή στη δουλειά. Περιλαμβάνει τοποθεσίες στις οποίες πάει για εκδρομή ή
για διακοπές. Τα σκουπίδια που λερώνουν το έδαφος και το νερό, ο ξερός θάμνος
που ευνοεί την πυρκαγιά, είναι όλα πράγματα στα οποία δε χρειάζεται να
συμβάλλει κανείς και για τα οποία μπορεί να κάνει κάτι στον ελεύθερο χρόνο του.
Το να φυτέψεις ένα δέντρο μπορεί να φαίνεται ως κάτι το ασήμαντο, όμως είναι
κάτι.
Σε μερικές χώρες, οι γεροντότεροι και οι άνεργοι δε μένουν
άπρακτοι ούτε καταρρέουν: τους αναθέτουν να προσέχουν τους κήπους, τα πάρκα και
τα δάση, να μαζεύουν τα σκουπίδια και να προσθέτουν κάποια ομορφιά στον κόσμο.
Δεν υπάρχει έλλειψη μέσων για να φροντίσει κανείς τον πλανήτη, όμως αυτά κατά
κύριο λόγο αγνοούνται. Παρατηρεί κανείς πως το Σώμα Πολιτών για την Οικολογική
Προστασία στις ΗΠΑ, που οργανώθηκε στη δεκαετία του ’30 για να απορροφήσει το
ενεργητικό δυναμικό των άνεργων αξιωματικών και των νέων, ήταν ένα από τα λίγα
προγράμματα, αν όχι το μόνο εκείνη την εποχή της οικονομικής κρίσης, το οποίο
δημιούργησε πολύ περισσότερο πλούτο για το κράτος απ’ αυτόν που ξοδεύτηκε.
Αναδάσωσε μεγάλες περιοχές και έκανε άλλα πολύτιμα πράγματα για τη φροντίδα
εκείνου του μέρους του πλανήτη, δηλαδή τις ΗΠΑ. Διαπιστώνει κανείς πως το Σώμα
Πολιτών για την Οικολογική Προστασία δεν υπάρχει πια. Το λιγότερο που θα
μπορούσε να κάνει κάποιος θα ήταν να προσθέσει την άποψη πως τέτοια προγράμματα
αξίζουν τον κόπο, και να υποστηρίζει οργανισμούς και ανθρώπους επιρροής που
εργάζονται για το περιβάλλον.
Δεν υπάρχει έλλειψη τεχνολογίας. Αλλά η τεχνολογία και η
εφαρμογή της κοστίζουν χρήματα. Χρήματα υπάρχουν όταν ακολουθείται συνετή
οικονομική πολιτική, πολιτική που δεν τιμωρεί τον καθένα. Τέτοια πολιτική
υπάρχει.
Υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορεί να κάνει κάποιος για να
βοηθήσει στη φροντίδα του πλανήτη. Ξεκινούν με την ιδέα πως πρέπει να το κάνεις
αυτό. Προχωρούν με την υπόδειξη στους άλλους ότι πρέπει να το κάνουν κι αυτοί.
Ο άνθρωπος έχει σήμερα ανέλθει στο σημείο όπου μπορεί να
καταστρέψει τον πλανήτη. Πρέπει να ανέλθει ακόμη πιο ψηλά, στο σημείο να είναι
ικανός να πράττει τις απαραίτητες ενέργειες για να τον σώσει.
Στο κάτω κάτω, πάνω σ’ αυτόν στεκόμαστε.
***Αν
οι άλλοι δε βοηθούν στην προφύλαξη και βελτίωση του περιβάλλοντος,
ο δρόμος προς την ευτυχία μπορεί να
μην έχει καν οδόστρωμα, για να τον διαβεί κανείς.***
1. προφυλάσσω: προλαβαίνω να μην
υποστεί ζημιά κάποιος· προστατεύω.
2. ηθικό: η διανοητική και
συναισθηματική στάση ενός ατόμου ή μιας ομάδας· το αίσθημα ευεξίας· η προθυμία
να συνεχίσεις να κάνεις αυτό που κάνεις· ένα αίσθημα κοινού σκοπού.
3. βανδαλισμός: η σκόπιμη και
κακόβουλη καταστροφή δημόσιας ή ιδιωτικής περιουσίας, ειδικά οτιδήποτε ωραίου ή
καλλιτεχνικού.
13. ΜΗΝ ΚΛΕΒΕΙΣ.
Όταν κανείς δε σέβεται την ιδιοκτησία πραγμάτων, τα δικά
του υπάρχοντα και η περιουσία βρίσκονται σε κίνδυνο.
Το άτομο που για τον έναν ή τον άλλο λόγο έχει σταθεί
ανίκανο να αποκτήσει περιουσιακά στοιχεία με τίμιο τρόπο μπορεί να ισχυρίζεται
πως, έτσι κι αλλιώς, δεν ανήκει τίποτα σε κανέναν. Για προσπάθησε όμως να του
κλέψεις τα παπούτσια του!
Ένας κλέφτης σκορπίζει μυστήριο στο περιβάλλον: Τι απέγινε
το ένα; Τι απέγινε το άλλο; Ένας κλέφτης δημιουργεί προβλήματα κατά πολύ
μεγαλύτερα από την αξία των κλοπιμαίων.
Εκείνοι που κλέβουν, αντιμέτωποι με τη διαφήμιση
επιθυμητών αγαθών, βασανισμένοι από την ανικανότητα να παράγουν κάτι αρκετά
πολύτιμο για να αποκτήσουν δικά τους πράγματα ή απλώς οδηγούμενοι από μια
παρόρμηση, φαντάζονται πως αποκτούν κάτι πολύτιμο σε χαμηλό κόστος. Αλλά αυτή
είναι η δυσκολία: το κόστος. Το πραγματικό τίμημα για τον κλέφτη είναι πολύ
μεγάλο για να το πιστέψει κανείς. Οι μεγαλύτεροι ληστές στην ιστορία πλήρωσαν
για τη λεία τους με το να περάσουν τη ζωή τους σε άθλια κρησφύγετα και φυλακές,
ζώντας ελάχιστες μόνο στιγμές της «μεγάλης ζωής». Όποια αξία κι αν έχουν τα
κλοπιμαία, δε θα άξιζε να έχει κανείς μια τέτοια φριχτή μοίρα.
Τα κλεμμένα αγαθά χάνουν πολύ από την αξία τους: πρέπει να
είναι κρυμμένα, κι είναι πάντα μια απειλή για την ίδια την ελευθερία.
Ακόμα και σε κομουνιστικά κράτη, ο κλέφτης πηγαίνει στη
φυλακή.
Το να κλέβει κανείς πράγματα είναι στην πραγματικότητα
απλώς μια παραδοχή πως δεν είναι αρκετά ικανός να τα αποκτήσει τίμια ή πως έχει
μια τάση παραφροσύνης. Ρώτα έναν κλέφτη ποιο από τα δύο συμβαίνει: είναι ή το
ένα ή το άλλο.
***Δεν μπορεί να διαβεί κανείς
το δρόμο προς την ευτυχία
με κλεμμένα αγαθά.***
14. ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΑΞΙΟΣ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ.
Αν δεν μπορεί κανείς να έχει εμπιστοσύνη στην αξιοπιστία
των γύρω του, αυτός ο ίδιος βρίσκεται σε κίνδυνο. Όταν εκείνοι πάνω στους
οποίους στηρίζεται τον εγκαταλείπουν, η ίδια του η ζωή μπορεί να διαταραχτεί,
κι ακόμα κι η ίδια του η επιβίωση να μπει σε κίνδυνο.
Η αμοιβαία εμπιστοσύνη είναι το πιο γερό θεμέλιο στις
ανθρώπινες σχέσεις. Χωρίς αυτήν η όλη δομή καταρρέει.
Η αξιοπιστία είναι ένα αγαθό που εκτιμάται πολύ. Όταν την
έχει κανείς, θεωρείται πολύτιμος. Όταν την έχει χάσει, μπορεί να θεωρηθεί
ανάξιος.
Θα πρέπει κανείς να κάνει τους άλλους γύρω του να εμπνέουν
αξιοπιστία και να την κερδίζουν. Θα γίνουν με αυτό τον τρόπο πολύ πιο πολύτιμοι
για τον εαυτό τους και τους άλλους.
14-ΚΡΑΤΑ ΤΟ ΛΟΓΟ ΣΟΥ ΑΦΟΥ ΤΟΝ ΔΩΣΕΙΣ.
Όταν δίνει κανείς μια διαβεβαίωση ή υπόσχεση ή ορκίζεται
πως θα κάνει κάτι, πρέπει να φροντίσει να πραγματοποιηθεί. Αν κάποιος λέει πως
πρόκειται να κάνει κάτι, θα πρέπει να το κάνει. Αν λέει πως δεν πρόκειται να
κάνει κάτι, θα πρέπει να μην το κάνει.
Η εκτίμηση προς κάποιο άτομο βασίζεται, σε μεγάλο βαθμό,
στο αν το άτομο αυτό κρατάει το λόγο του ή όχι. Για παράδειγμα, ακόμα κι οι
γονείς θα εκπλήσσονταν με το πόσο πέφτουν στην εκτίμηση των παιδιών τους όταν
δεν κρατούν μια υπόσχεση.
Τους ανθρώπους που κρατούν το λόγο τους τους εμπιστεύονται
και τους θαυμάζουν. Τους ανθρώπους που δεν τον κρατούν τους θεωρούν σκουπίδια.
Σ’ εκείνους που αθετούν το λόγο τους συχνά, ποτέ δεν τους
δίνεται μια δεύτερη ευκαιρία.
Ένα άτομο που δεν κρατά το λόγο του μπορεί σύντομα να βρει
τον εαυτό του μπερδεμένο και παγιδευμένο σε κάθε είδους «εγγυήσεις» και
«περιορισμούς» και μπορεί ακόμα να βρει τον εαυτό του αποκλεισμένο από τις
κανονικές σχέσεις με τους άλλους. Δεν υπάρχει πιο σίγουρη απομόνωση από τους
συνανθρώπους του από το να παραλείψει κανείς να κρατήσει τις υποσχέσεις που
έδωσε.
Ποτέ δε θα πρέπει να επιτρέπει κανείς σ’ έναν άλλο να
δίνει το λόγο του επιπόλαια. Θα πρέπει να επιμένει πως, όταν δίνεται μια
υπόσχεση, πρέπει να τηρείται. Η ίδια η ζωή του μπορεί να διαταραχτεί πολύ αν
προσπαθήσει να συνδεθεί με ανθρώπους που δεν τηρούν τις υποσχέσεις τους. Δεν
είναι μια απλή υπόθεση.
***Είναι κατά πολύ ευκολότερο
να διαβεί κανείς το δρόμο προς την ευτυχία
μαζί με ανθρώπους που μπορεί να εμπιστεύεται.***
15. ΕΚΠΛΗΡΩΝΕ ΤΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΣΟΥ.
Στη διάρκεια της ζωής του αποκτά κανείς υποχρεώσεις. Είναι
γεγονός πως, από τη στιγμή που γεννιέται κανείς φέρει ορισμένες υποχρεώσεις,
και αυτές έχουν την τάση να συσσωρεύονται από κει κι έπειτα. Η ιδέα πως οφείλει
κανείς χρέος στους γονείς του γιατί τον έφεραν στον κόσμο και τον μεγάλωσαν δεν
είναι ούτε πρωτότυπη ούτε καινούργια. Είναι προς τιμή των γονέων που δε δίνουν
μεγαλύτερη έκταση σ’ αυτό το θέμα. Παρ’ όλα αυτά, είναι μια υποχρέωση – ακόμα
και το παιδί την αισθάνεται. Και, καθώς η ζωή συνεχίζει την πορεία της,
συσσωρεύει κανείς κι άλλες υποχρεώσεις – απέναντι σε άλλους ανθρώπους, σε
φίλους, στην κοινωνία, ακόμα και σ’ όλο τον κόσμο.
Είναι εξαιρετικά επιζήμιο για ένα άτομο να μην του
επιτρέπεις να εκπληρώνει ή να εξοφλεί τις υποχρεώσεις του. Η «εξέγερση της
παιδικής ηλικίας» οφείλεται κατά ένα μεγάλο μέρος στην άρνηση από την πλευρά
των μεγαλυτέρων να δεχτούν το μόνο «νόμισμα» που διαθέτει ένα μωρό ή ένα παιδί
ή ένας νέος και με το οποίο μπορεί να εξαλείψει το «βάρος της υποχρέωσης»· τα
χαμόγελα του μωρού, οι αδέξιες προσπάθειες του παιδιού να βοηθήσει, η συμβουλή
που πιθανόν να εκφέρει ο νέος ή απλώς η προσπάθεια να είναι ένα παιδί, καλός
γιος ή καλή κόρη είναι πράγματα που περνούν συνήθως απαρατήρητα και πέφτουν στο
κενό. Μπορεί να είναι άστοχα και πολλές φορές κακοσχεδιασμένα· γρήγορα
ξεθωριάζουν. Τέτοιες προσπάθειες, όταν αποτυγχάνουν να εξοφλήσουν το υπέρογκο
χρέος, μπορεί να αντικατασταθούν από ένα σωρό μηχανισμούς ή εκλογικεύσεις: «Δεν
είναι αλήθεια ότι οφείλει κανείς τίποτα», «Όλα αυτά μου τα χρωστούσαν», «Δε
ζήτησα εγώ να γεννηθώ», «Οι γονείς μου ή οι κηδεμόνες μου δεν αξίζουν» και «Δεν
αξίζει να ζεις έτσι κι αλλιώς» για να αναφέρουμε μερικές. Ωστόσο οι υποχρεώσεις
συνεχίζουν να συσσωρεύονται.
Το «βάρος της υποχρέωσης» μπορεί να γίνει ένα φορτίο που
θα συντρίψει κάποιον αν δεν μπορέσει να βρει έναν τρόπο να απαλλαγεί από αυτό.
Μπορεί να προκαλέσει ταραχές κάθε είδους σε ατομικό ή κοινωνικό επίπεδο. Όταν
δεν μπορεί να εξοφλήσει κανείς αυτό το χρέος, εκείνοι προς τους οποίους χρωστά,
συχνά χωρίς να το γνωρίζουν, γίνονται στόχος των πιο απροσδόκητων αντιδράσεων.
Μπορεί κανείς να βοηθήσει ένα άτομο που βρίσκεται σε
δύσκολη κατάσταση εξαιτίας ανεκπλήρωτων υποχρεώσεων και χρεών, αν απλώς
εξετάσει μαζί του όλες τις υποχρεώσεις που έχει δημιουργήσει και δεν
εκπλήρωσε –ηθικές, κοινωνικές και οικονομικές– και να σκεφτεί κάποιον τρόπο για
να εκπληρώσει κάθε υποχρέωση ή χρέος που πιστεύει πως οφείλει ακόμα.
Θα πρέπει να δέχεται κάποιος τις προσπάθειες ενός παιδιού
ή ενός ενηλίκου να εξοφλήσει τις μη χρηματικές υποχρεώσεις που πιστεύει ότι
μπορεί να οφείλει· και θα πρέπει να συνεισφέρει στην εύρεση μιας λύσης που να
ικανοποιεί και τις δυο πλευρές για την εξόφληση των χρηματικών υποχρεώσεων.
Απότρεψε ένα άτομο από την ανάληψη περισσότερων
υποχρεώσεων απ’ όσες μπορεί πραγματικά να εκπληρώσει ή να ξεπληρώσει.
***Είναι πολύ δύσκολο να διαβεί κανείς
το δρόμο προς την ευτυχία
όταν τον βαραίνουν υποχρεώσεις
που του οφείλουν ή δεν έχει εκπληρώσει.***
16. ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΕΡΓΑΤΙΚΟΣ.
Η εργασία δεν
είναι πάντα ευχάριστη.
Λίγοι όμως είναι πιο δυστυχείς από κείνους που ζουν
άσκοπα, αργόσχολα και βαριεστημένα. Τα παιδιά κλαίγονται στη μητέρα τους όταν
δεν έχουν τίποτα να κάνουν. Η απαισιοδοξία των ανέργων, ακόμα κι όταν ζούν απο
«κοινωνική πρόνοια»ή «επίδομα ανεργίας», είναι θρυλική. Οι συνταξιούχοι, που δεν έχουν τίποτα άλλο να
πραγματοποιήσουν στη ζωή, πεθαίνουν από την απραξία, όπως δείχνουν οι
στατιστικές.
Ακόμα και οι τουρίστες, δελεασμένοι από το κάλεσμα για
ανάπαυλα που τους προσφέρει ένα ταξιδιωτικό πρακτορείο, κάνουν τη ζωή δύσκολη
στον ξεναγό αν εκείνος δεν έχει τίποτα να τους δώσει να κάνουν.
Αν απασχοληθεί κανείς με κάτι, μπορεί να απαλύνει ακόμα
και την ίδια τη θλίψη.
Το ηθικό αναπτερώνεται και φτάνει στα ουράνια όταν
επιτυγχάνουμε κάτι. Στην πραγματικότητα μπορεί ν' αποδειχθεί πως η παραγωγή είναι η βάση του ηθικού.
Οι άνθρωποι που δεν είναι εργατικοί ρίχνουν το βάρος της
δουλειάς στους γύρω τους. Έχουν την τάση να επιβαρύνουν τους άλλους.
Είναι δύσκολο να τα πηγαίνεις καλά με τους αργόσχολους.
Πέρα από το ότι σου χαλούν τη διάθεση, μπορεί επίσης να είναι και λίγο
επικίνδυνοι.
Μια λύση που μπορεί να εφαρμόσει κανείς είναι να πείσει
τέτοιους ανθρώπους να επιλέξουν κάποια ασχολία και να τους βάλει να την
πραγματοποιήσουν. Το μονιμότερο όφελος που αποκομίζει κανείς προέρχεται από
εργασία που οδηγεί σε πραγματική παραγωγή.
***Ο δρόμος προς την ευτυχία είναι ο
ασφαλέστερος δρόμος
όταν περιλαμβάνει εργατικότητα που οδηγεί
σε χειροπιαστή παραγωγή.***
1
1. εργατικός: αυτός που επιδίδεται
με πάθος στη μελέτη ή στην εργασία· αυτός που δραστήρια και αποφασιστικά
κατορθώνει να γίνονται διάφορα πράγματα· το αντίθετο του να είναι κάποιος
αργόσχολος και να μην πραγματοποιεί τίποτα.
2.κοινωνική πρόνοια: αγαθά ή
χρήματα που δίνονται απο μια κρατική υπηρεσία σε ανθρώπους, λόγω ανάγκης ή
φτώχειας.
3.επίδομα ανεργίας: κρατική
χρηματική βοήθεια σε όσους είναι άνεργοι.
4
4.παραγωγή: η ενέργεια της
ολοκλήρωσης κάποιου πράγματος· ολοκλήρωση ενός καθήκοντος ή έργου ή
αντικειμένου που είναι
χρήσιμο ή πολύτιμο ή απλώς αξίζει να το κάνεις ή να το έχεις
17. ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΕΠΙΔΕΞΙΟΣ.
Ζούμε σε μια εποχή πολύπλοκου εξοπλισμού και ταχύτατων
μηχανών και οχημάτων και τόσο η δική μας επιβίωση όσο κι εκείνη της οικογένειας
και των φίλων μας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη γενική επιδεξιότητα των
άλλων.
Στο χώρο της αγοράς, στις θετικές και ανθρωπιστικές
επιστήμες, καθώς και στην κυβέρνηση, η αδεξιότητα2 μπορεί να απειλήσει τη ζωή και το μέλλον μιας μικρής ή μιας
μεγάλης μερίδας ανθρώπων.
Είμαι σίγουρος πως μπορείς να φέρεις στο νου σου πολλά
παραδείγματα τέτοιων περιστάσεων.
Ο άνθρωπος είχε ανέκαθεν την παρόρμηση να ορίζει τη μοίρα
του. Τόσο η δεισιδαιμονία όσο και ο εξευμενισμός των κατάλληλων θεών και οι
τελετουργικοί χοροί πριν απ’ το κυνήγι μπορούν να θεωρηθούν ως προσπάθειες
–άσχετα από το πόσο ασθενείς ή μάταιες είναι– να ορίσει το πεπρωμένο.
Μόνο όταν ο άνθρωπος έμαθε να σκέφτεται, να εκτιμά τη
γνώση και να την εφαρμόζει με ικανοποιητική επιδεξιότητα, άρχισε να κυριαρχεί
στο περιβάλλον του. Το γνήσιο «θείο δώρο» μπορεί να είναι η δυνατότητα να είσαι
επιδέξιος.
Στις συνηθισμένες ασχολίες ο Άνθρωπος εκτιμά τη
δεξιοτεχνία και την ικανότητα. Όταν αυτές απαντώνται σ’ έναν ήρωα ή σ’ έναν
αθλητή, αποτελούν σχεδόν αντικείμενο λατρείας.
Το κριτήριο της αληθινής επιδεξιότητας είναι το τελικό
αποτέλεσμα.
Ένας άνθρωπος επιβιώνει στο βαθμό που είναι επιδέξιος.
Χάνεται στο βαθμό που είναι αδέξιος.
Ενθάρρυνε την απόκτηση ικανότητας σε οποιαδήποτε αξιόλογη
ενασχόληση. Να την επαινείς και να την ανταμείβεις όποτε τη συναντάς.
Να απαιτείς επίδοση υψηλού επιπέδου. Η αξία μιας κοινωνίας
φαίνεται από το αν εσύ, η οικογένειά σου και οι φίλοι σου μπορείτε να ζείτε σ’
αυτή με ασφάλεια ή όχι.
Η παρατήρηση, η μελέτη και η εξάσκηση αποτελούν συστατικά
της ικανότητας.
17- ΝΑ
ΚΟΙΤΑΣ.
Να βλέπεις αυτό που βλέπεις, όχι αυτό που κάποιος άλλος
σου λέει πως βλέπεις.
Αυτό που παρατηρείς είναι αυτό που παρατηρείς εσύ.
Κοίταζε τα πράγματα και τη ζωή και τους άλλους κατευθείαν, όχι μέσω
οποιουδήποτε νέφους προκατάληψης, παραπετάσματος φόβου ή μέσω της ερμηνείας
κάποιου άλλου.
Αντί να λογομαχείς με τους άλλους, βάλ’ τους να κοιτάξουν.
Να επιμένεις με ευγένεια να κοιτάξουν κι αυτό από μόνο του αρκεί για
να διαλύσει τα πιο κατάφωρα ψέματα, ν' αποκαλύψει τις μεγαλύτερες υποκρισίες,
να λύσει τα πιο πολύπλοκα αινίγματα και να φέρει στο φως τις πιο απίθανες
αποκαλύψεις.
Όταν κάποιος άνθρωπος βρίσκει ότι τα πράγματα προκαλούν
μεγάλη σύγχυση κι ότι είναι δύσκολο να τα ανεχθεί, όταν το μυαλό του
στριφογυρίζει συνεχώς, βάλε τον άνθρωπο απλώς να σταθεί και να κοιτάξει.
Αυτό που βρίσκει είναι συνήθως πολύ προφανές όταν το
βλέπει. Κατόπιν, συνεχίζει και χειρίζεται τα πράγματα. Αν όμως δεν τα δει ο
ίδιος, δεν τα παρατηρήσει ο ίδιος, θα αποτελούν μικρή πραγματικότητα γι’ αυτόν,
και όλες οι οδηγίες και εντολές και τιμωρίες ανά τον κόσμο δε θα επιλύσουν τη
σύγχυσή του.
Μπορεί κανείς να επισημάνει την κατεύθυνση προς την οποία
πρέπει να κοιτάξει και να προτείνει να κοιτάξει όντως· τα συμπεράσματα θα είναι
δικά του.
Ένα παιδί ή ένας ενήλικος βλέπει αυτό που αυτός ο ίδιος
βλέπει και αυτό αποτελεί την πραγματικότητα γι’ αυτόν.
Η αληθινή επιδεξιότητα βασίζεται στη δική μας ικανότητα να
παρατηρούμε. Μόνο μ’ αυτή την πραγματικότητα μπορεί κανείς να είναι επιδέξιος
και βέβαιος.
17-ΝΑ
ΜΑΘΑΙΝΕΙΣ.
Σου έχει τύχει ποτέ να έχει ένα άτομο κάποια ψευδή
δεδομένα για σένα; Σου δημιούργησε πρόβλημα αυτό;
Αυτό μπορεί να σου δώσει κάποια ιδέα για την καταστροφή
που μπορεί να προκαλέσουν τα ψευδή δεδομένα.
Κι εσύ επίσης θα μπορούσες να έχεις μερικά ψευδή δεδομένα
για κάποιον άλλο.
Ο διαχωρισμός του ψεύδους από την αλήθεια επιφέρει
κατανόηση.
Υπάρχουν πολλά ψευδή δεδομένα τριγύρω. Τα κατασκευάζουν
άτομα με κακές προθέσεις για να εξυπηρετήσουν τους δικούς τους σκοπούς. Μερικά
απ’ αυτά προέρχονται από ξεκάθαρη άγνοια των γεγονότων και τίποτε περισσότερο.
Και μπορούν να εμποδίσουν την αποδοχή των αληθινών δεδομένων.
Η κύρια διαδικασία της μάθησης έχει ως εξής: εξετάζουμε τα
δεδομένα που διαθέτουμε, διαχωρίζουμε τ’ αληθινά από τα ψευδή και τα σημαντικά
από τ’ ασήμαντα, και καταλήγουμε κατ’ αυτό τον τρόπο σε συμπεράσματα που
μπορούμε να εφαρμόσουμε. Μόλις κάποιος το κάνει αυτό, θα έχει κάνει ένα μεγάλο
βήμα πάνω στο δρόμο που θα τον οδηγήσει στην επιδεξιότητα.
Κάθε «αλήθεια» κρίνεται με βάση αν είναι αληθινή για σένα.
Αν έχεις το σύνολο των δεδομένων, αν έχεις αποσαφηνίσει πλήρως κάθε παρανοημένη
λέξη σε αυτό κι έχεις επιθεωρήσει το θέμα, κι ακόμα δε φαίνεται αληθινό, τότε
δεν είναι αληθινό για σένα. Απόρριψέ το. Και, αν θέλεις, προχώρησε παραπέρα και
φτάσε σ’ ένα συμπέρασμα σχετικά με το ποια είναι η αλήθεια για σένα.
Στο κάτω κάτω, εσύ είσαι αυτός που θα χρειαστεί να τη χρησιμοποιήσει ή
να μην τη χρησιμοποιήσει, να σκεφτεί με βάση αυτή ή να μη σκεφτεί με βάση αυτή.
Αν αποδέχεται κανείς τυφλά κάποια «γεγονότα» ή «αλήθειες», απλώς και μόνο
επειδή του είπαν ότι πρέπει να τα δεχτεί, αν αποδέχεται «γεγονότα» και
«αλήθειες» που δεν του φαίνονται αληθινά ή ακόμα που του φαίνονται ψευδή, το
τελικό αποτέλεσμα μπορεί να είναι θλιβερό. Αυτό το σοκάκι οδηγεί στο σκουπιδότοπο
της αδεξιότητας.
Ένα άλλο μέρος της μάθησης έχει να κάνει απλώς με την
απομνημόνευση.Αυτή μπορεί να περιλαμβάνει την ορθογραφία των λέξεων,
μαθηματικούς πίνακες και τύπους, τη σειρά των σωστών κουμπιών που πρέπει να
πατήσουμε, κ.λπ. Όμως, ακόμα και στην απλή απομνημόνευση πρέπει κανείς να
γνωρίζει ποιος είναι ο σκοπός της ύλης που μελετά, καθώς και πώς και πότε να τη
χρησιμοποιήσει.
Η διαδικασία της μάθησης δεν είναι απλώς και μόνο
συσσώρευση δεδομένων πάνω σε άλλα δεδομένα. Είναι μια διαδικασία με την οποία
κατανοεί κανείς καινούργια πράγματα και γνωρίζει καλύτερους τρόπους για να
κάνει διάφορα πράγματα.
Εκείνοι που προοδεύουν στη ζωή δε σταματούν ποτέ
πραγματικά να μελετούν και να μαθαίνουν. Ο επιδέξιος μηχανικός ενημερώνεται για
τις καινούργιες μεθόδους, ο καλός αθλητής συνεχώς επανεξετάζει την πρόοδο του
αθλήματός του, κάθε επαγγελματίας έχει μια στοίβα από βιβλία της ειδικότητάς
του πρόχειρα και τα συμβουλεύεται κ.λπ.
Τόσο το καινούργιο μοντέλο μίξερ ή πλυντηρίου όσο και το
τελευταίο μοντέλο αυτοκινήτου απαιτούν κάποια μελέτη και μάθηση για να τα
λειτουργήσουμε μ’ επιδεξιότητα. Όταν οι άνθρωποι παραλείπουν να κάνουν κάτι
τέτοιο, το επακόλουθο είναι ατυχήματα στην κουζίνα και σωροί από ματωμένα
συντρίμμια στους αυτοκινητόδρομους.
Είναι πολύ υπερόπτης εκείνος που νομίζει πως δεν υπάρχει
τίποτα περισσότερο να μάθει στη ζωή. Και είναι επικίνδυνα τυφλός εκείνος που
δεν μπορεί να αποβάλει τις προκαταλήψεις του και τα ψευδή δεδομένα που έχει και
να τα αντικαταστήσει με γεγονότα και αλήθειες που μπορούν να προσφέρουν
καταλληλότερη βοήθεια στη δική του ζωή και στη ζωή όλων των άλλων.
Υπάρχουν τρόποι για να μελετά κανείς, ώστε πραγματικά να
μαθαίνει και να μπορεί να χρησιμοποιεί αυτά που μαθαίνει. Αυτοί συνοψίζονται
στο να έχει ένα δάσκαλο και/ή βιβλία που να πραγματεύονται σωστά το θέμα τους·
στο να αποσαφηνίζει κάθε λέξη που δεν καταλαβαίνει πλήρως· στο να συμβουλεύεται
άλλες πηγές και/ή τον ίδιο το χώρο του θέματος· να ξεδιαλέγει τα ψευδή δεδομένα
που μπορεί να έχει ήδη· να διαχωρίζει τα ψευδή από τ’ αληθινά με βάση το τι
είναι τώρα αληθινό γι’ αυτόν. Ως τελικό αποτέλεσμα θα αισθάνεται σιγουριά και
θα μπορεί να είναι επιδέξιος. Μπορεί να είναι, στην πραγματικότητα, μια
θαυμάσια και ικανοποιητική εμπειρία. Μοιάζει σαν να ανεβαίνει κανείς σε ένα
επικίνδυνο βουνό, γεμάτο αγκαθωτούς θάμνους, αλλά να φτάνει τελικά στην κορυφή
με μια καινούργια θέα ολόκληρου του απέραντου κόσμου.
Για να επιβιώσει ένας πολιτισμός, πρέπει να καλλιεργήσει
τις συνήθειες και τις ικανότητες μελέτης στα σχολεία του. Το σχολείο δεν είναι
ένας χώρος όπου βάζουμε τα παιδιά για να μην τα έχουμε στα πόδια μας στη
διάρκεια της ημέρας. Θα ήταν υπερβολικά δαπανηρό αν υπήρχε γι’ αυτόν το λόγο
και μόνο. Ούτε είναι ένας χώρος δημιουργίας παπαγάλων. Το σχολείο είναι ο χώρος
όπου θα πρέπει να μαθαίνει κανείς να μελετά και όπου τα παιδιά μπορούν να
προετοιμάζονται για να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα, να μαθαίνουν να τη
χειρίζονται με επιδεξιότητα και να αποκτούν τα εφόδια για να αναλάβουν τον
κόσμο του αύριο, τον κόσμο όπου οι σημερινοί ενήλικοι θα είναι πια μεσήλικες ή
ηλικιωμένοι.
Η ανικανότητα ή η άρνηση για μάθηση επιφέρουν ένα πλήθος
προβλημάτων για το άτομο και την κοινωνία.
Η ζωή μερικών ανθρώπων γύρω σου έχει βγει από τη σωστή
πορεία της επειδή αυτοί δε γνωρίζουν πώς να μελετάνε, επειδή δε μαθαίνουν. Ίσως
να μπορείς να σκεφτείς μερικά παραδείγματα.
Αν δεν μπορεί κανείς να βάλει τους ανθρώπους γύρω του να
μελετήσουν και να μάθουν, η δική του δουλειά μπορεί να γίνει πολύ πιο επίπονη
–και μάλιστα ν’ αποκτήσει φόρτο εργασίας– και η δυνατότητά του να επιβιώνει να
ελαττωθεί κατά πολύ.
Μπορεί κανείς να βοηθά τους άλλους να μελετούν και να
μαθαίνουν έστω και μόνο με το να θέτει στη διάθεσή τους τα δεδομένα που θα
πρέπει να έχουν. Μπορεί να βοηθά απλώς με το να τους δίνει αναγνώριση γι’ αυτά
που έχουν μάθει. Μπορεί να βοηθά έστω και μόνο με το να εκτιμά την όποια άνοδο
παρατηρεί στην επιδεξιότητα των άλλων. Αν θέλει, μπορεί να κάνει περισσότερα
απ’ αυτά: να βοηθήσει τους άλλους –χωρίς φιλονικίες– να διαχωρίσουν τα ψευδή
δεδομένα, να τους βοηθήσει να βρουν και να αποσαφηνίσουν τις λέξεις που δεν
έχουν καταλάβει, να τους βοηθήσει να βρουν και να χειριστούν τους λόγους για
τους οποίους δε μελετούν και δε μαθαίνουν.
Μια και μαθαίνουμε στη ζωή κυρίως από τα λάθη μας, αντί να
τα βάζεις με κάποιον που κάνει ένα λάθος, βρες πώς έγινε το λάθος και δες αν ο
άλλος μπορεί να μάθει κάτι απ’ αυτό.
Μπορεί πότε πότε να εκπλήσσεσαι και ο ίδιος όταν
ξεμπερδεύεις τη ζωή ενός ατόμου βάζοντάς το απλώς να μελετήσει και να μάθει.
Είμαι σίγουρος πως μπορείς να σκεφτείς πολλούς τρόπους για να το πετύχεις. Και
φαντάζομαι πως θα διαπιστώσεις ότι οι πιο ήπιοι τρόποι είναι οι πιο
αποτελεσματικοί. Ο κόσμος είναι ήδη αρκετά σκληρός για τους ανθρώπους που δεν
μπορούν να μάθουν.
17-ΝΑ
ΕΞΑΣΚΕΙΣΑΙ.
Η μάθηση αποφέρει καρπούς όταν εφαρμόζεται. Μπορεί κανείς,
φυσικά, ν’ αναζητήσει τη σοφία για τη σοφία – υπάρχει μάλιστα και μια ομορφιά
σ’ αυτό. Αλλά, για να λέμε την αλήθεια, ποτέ πραγματικά δεν ξέρει κανείς αν
είναι σοφός ή όχι προτού δει τα αποτελέσματα από την προσπάθειά του να
εφαρμόσει αυτή τη σοφία.
Κάθε ασχολία, τέχνη ή επάγγελμα –το σκάψιμο, η νομική, η
μηχανική, το μαγείρεμα ή οτιδήποτε άλλο– άσχετα με το πόσο καλά τα έχουμε
μελετήσει, έρχεται τελικά αντιμέτωπη με τη λυδία λίθο: μπορούμε να τα
ΕΦΑΡΜΟΣΟΥΜΕ; Και η εφαρμογή απαιτεί εξάσκηση.
Αν οι κασκαντέρ του κινηματογράφου δεν κάνουν πρώτα
εξάσκηση, τραυματίζονται. Το ίδιο κι οι νοικοκυρές.
Στ’ αλήθεια, η ασφάλεια δεν αποτελεί δημοφιλές θέμα.
Επειδή συνοδεύεται συνήθως από τα λόγια «να προσέχεις» και «μην τρέχεις», οι
άνθρωποι μπορεί να νιώσουν πως τους βάζουν περιορισμούς. Αλλά υπάρχει κι άλλη
προσέγγιση στο θέμα: αν κάποιος είναι πραγματικά εξασκημένος, η ικανότητά του
και η δεξιότητά του είναι τόσο ανεπτυγμένες, που δε χρειάζεται να «προσέχει» ή
να «μην τρέχει». Μόνο με την εξάσκηση μπορεί κανείς να καταφέρει να κινείται με
μεγάλη ταχύτητα, αλλά και με ασφάλεια.
Η ικανότητα και η επιδεξιότητα κάποιου πρέπει ν’ αυξηθούν
ώστε να συμβαδίζουν με την ταχύτητα της εποχής στην οποία ζει. Κι αυτό
πετυχαίνεται με την εξάσκηση.
Μπορεί κανείς να εκπαιδεύσει τα μάτια του, το σώμα του, τα
χέρια του και τα πόδια του, μέχρις ότου, με την εξάσκηση, να φτάσουν κατά
κάποιον τρόπο σε σημείο που να «γνωρίζουν». Δε χρειάζεται πια να «σκέφτεται»
κανείς για ν’ ανάψει τη σόμπα ή για να παρκάρει το αυτοκίνητο, απλώς το ΚΑΝΕΙ.
Σε κάθε ασχολία, ένα μεγάλο μέρος αυτού που θεωρείται «ταλέντο» είναι στην
πραγματικότητα απλώς εξάσκηση.
Αν δε σχεδιάσει κανείς με λεπτομέρεια την κάθε κίνηση που
χρειάζεται για να κάνει κάτι, και μετά δεν την κάνει ξανά και ξανά μέχρι που να
μπορεί να την εκτελεί με ταχύτητα και ακρίβεια χωρίς να σκέφτεται καν, μπορεί
να προετοιμάσει το έδαφος για ατυχήματα.
Οι στατιστικές συνήθως επιβεβαιώνουν πως τα λιγότερο
εξασκημένα άτομα έχουν τα περισσότερα ατυχήματα.
Η ίδια αρχή ισχύει στις τέχνες και στα επαγγέλματα που
κατά κύριο λόγο χρησιμοποιούν το μυαλό. Ο δικηγόρος που δεν έχει ασκηθεί και
ξανά ασκηθεί στις διαδικασίες του δικαστηρίου μπορεί να μην έχει μάθει «ν’
αλλάζει ταχύτητες» στη διάνοιά του αρκετά γρήγορα, ώστε ν’ αντιμετωπίζει τις
νέες εξελίξεις μιας υπόθεσης και, με αυτό τον τρόπο, να τη χάνει. Ένας νέος
χρηματιστής χωρίς εξάσκηση θα μπορούσε να χάσει μια περιουσία μέσα σε λίγα
λεπτά. Ένας αρχάριος πωλητής που δεν έχει κάνει πρόβες στην τέχνη των πωλήσεων
μπορεί να λιμοκτονήσει από έλλειψη πωλήσεων. Η σωστή λύση είναι εξάσκηση, εξάσκηση
και πάλι εξάσκηση!
Μερικές φορές ανακαλύπτει κανείς πως δεν μπορεί να
εφαρμόσει αυτό που έμαθε. Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, οφείλεται στον εσφαλμένο
τρόπο μελέτης ή στο δάσκαλο ή στο κείμενο. Το να διαβάζει κανείς τις οδηγίες
είναι μερικές φορές τελείως διαφορετικό από το να προσπαθεί να τις εφαρμόσει.
Κάποιες φορές, όταν η εξάσκηση δε βγάζει πουθενά,
χρειάζεται να πετάξει κανείς το βιβλίο και να αρχίσει από το μηδέν. Ο τομέας
της ηχογράφησης στον κινηματογράφο αποτελεί παράδειγμα: αν ακολουθούσε κανείς
τα βιβλία ηχογράφησης που κυκλοφόρησαν κατά καιρούς, δε θα κατόρθωνε να κάνει
το κελάηδημα ενός πουλιού ν’ ακούγεται καλύτερα από ένα ομιχλόκερας – αυτός
είναι ο λόγος που δεν μπορείς να καταλάβεις τι λένε οι ηθοποιοί σε μερικές
ταινίες. Ο καλός ηχολήπτης χρειάστηκε να τα βρει όλα μόνος του για να κάνει τη
δουλειά του. Αλλά σε έναν άλλο τομέα του κινηματογράφου υπάρχει ακριβώς το
αντίθετο: αρκετά συγγράμματα για το φωτισμό στον κινηματογράφο είναι έξοχα· αν
τ’ ακολουθήσει κανείς κατά γράμμα, το αποτέλεσμα θα είναι μια υπέροχη σκηνή.
Είναι ατυχές το γεγονός ότι δεν καλύπτονται επαρκώς όλες
οι ασχολίες με κατανοητά συγγράμματα, ιδίως σε μια τεχνοκρατούμενη κοινωνία
υψηλών ταχυτήτων. Αλλά αυτό δε θα πρέπει να μας σταματά. Όταν υπάρχουν αξιόλογα
συγγράμματα, εκτίμησέ τα και μελέτησέ τα καλά. Όπου δεν υπάρχουν, συγκέντρωσε
όλα τα διαθέσιμα δεδομένα, μελέτησέ τα και βρες τα υπόλοιπα από μόνος σου.
Αλλά η θεωρία και τα δεδομένα αποφέρουν καρπούς μόνο όταν
εφαρμόζονται, και μάλιστα όταν εφαρμόζονται κατόπιν εμπειρίας που έχει
αποκτήσει κανείς από την εξάσκηση.
Είναι επικίνδυνο να περιστοιχίζεσαι από ανθρώπους που δεν
εξασκούν τις ειδικότητές τους σε σημείο που να μπορούν πραγματικά να τις
ΚΑΝΟΥΝ. Υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στο «αρκετά καλά» και στην επαγγελματική
ικανότητα και δεξιότητα. Το χάσμα γεφυρώνεται με την εξάσκηση.
Βάζε τους ανθρώπους να βλέπουν, να μελετούν, να κατανοούν
πώς γίνεται κάτι και μετά να το κάνουν. Και, όταν έχουν καταφέρει να το κάνουν
σωστά, βάζε τους να εξασκούνται ξανά και ξανά, μέχρις ότου να μπορούν να το
κάνουν σαν επαγγελματίες.
Είναι μεγάλη η χαρά που γεύεται κανείς όταν είναι ικανός,
επιδέξιος και γρήγορος. Αλλά αυτά μπορεί να τα πετύχει με ασφάλεια μόνο με την
εξάσκηση. Το να προσπαθείς να ζήσεις σ’ έναν κόσμο πολύ μεγάλης ταχύτητας με
αργούς ανθρώπους δεν είναι και πολύ ασφαλές.
***Ο καλύτερος τρόπος για να διαβαίνει
κανείς το δρόμο προς την ευτυχία είναι
όταν είναι παρέα με ικανούς συνταξιδιώτες.***
1
1.επιδέξιος: αυτός που μπορεί να
κάνει καλά εκείνα τα πράγματα που κάνει· ικανός· δεξιοτέχνης στο να κάνει αυτό
που κάνει· αυτός που ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των δραστηριοτήτων που
έχει.
2.αδεξιότητα: έλλειψη επαρκούς
γνώσης ή επιδεξιότητας ή ικανότητας· απουσία επιδεξιότητας· ανικανότητα·
κατάσταση όπου κάποιος
μπορεί να κάνει μεγάλα λάθη ή σφάλματα.
3.εξασκούμαι: ασκώ ή εκτελώ κάτι
επανειλημμένως προκειμένου να αποκτήσω ή τελειοποιήσω μια δεξιότητα.
18. ΝΑ ΣΕΒΕΣΑΙ ΤΙΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ
ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ.
«Η ανεξιθρησκία αποτελεί γερό ακρογωνιαίο λίθο για την
εδραίωση των ανθρώπινων σχέσεων. Όταν βλέπουμε τη σφαγή και τη δυστυχία που προκάλεσε
η θρησκευτική μισαλλοδοξία σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας του Ανθρώπου, ακόμα
και στη σύγχρονη εποχή, μπορούμε να καταλάβουμε πως η μισαλλοδοξία λειτουργεί
ενάντια στην επιβίωση.
Ανεξιθρησκία δε σημαίνει πως δεν μπορεί κανείς να εκφράζει
τις δικές του πεποιθήσεις. Σημαίνει, ωστόσο, πως όποτε επιδίωξε κανείς να
υπονομεύσει ή να πολεμήσει τη θρησκευτική πίστη ή τις πεποιθήσεις του άλλου τα
προβλήματα δεν άργησαν να ακολουθήσουν.
Οι φιλόσοφοι από την εποχή της αρχαίας Ελλάδας
φιλονικούσαν μεταξύ τους για τη φύση του Θεού, του Ανθρώπου και του σύμπαντος.
Οι απόψεις των αυθεντιών έρχονται και παρέρχονται·αυτή τη στιγμή, οι φιλοσοφίες
της «μηχανοκρατίας» και του «υλισμού» –που χρονολογούνται τόσο παλιά όσο η Αίγυπτος και η αρχαία
Ελλάδα– είναι της μόδας: να επιχειρούν να υποστηρίξουν πως όλα είναι ύλη και
παραβλέπουν, όσο καλοφτιαγμένες κι αν είναι οι εξηγήσεις τους για την εξέλιξη,
πως δεν αποκλείουν την επίδραση άλλων παραγόντων, που πιθανά να
χρησιμοποιούν στοιχεία όπως η εξέλιξη. Αυτές είναι σήμερα οι «επίσημες»
φιλοσοφίες και διδάσκονται ακόμα και στα σχολεία. Έχουν τους δικούς τους
φανατικούς οπαδούς, που επιτίθενται στις πεποιθήσεις και στις θρησκείες των
άλλων και το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μισαλλοδοξία κι έριδες.
Αν όλα τα λαμπρότερα μυαλά από τον πέμπτο π.Χ. αιώνα ή πιο
πριν δεν μπόρεσαν ποτέ να συμφωνήσουν στο θέμα της θρησκείας ή αντιθρησκείας,
τότε αυτό το θέμα είναι ένα πεδίο μάχης ανάμεσα στους ανθρώπους από το οποίο θα
έκανε καλά κανείς να απέχει.
Από αυτήν τη θάλασσα διαμάχης, έχει αναδυθεί μια λαμπρή
αρχή: το δικαίωμα να πιστεύει κανείς σ’ αυτό που επιλέγει.
Η «πίστη» και η «πεποίθηση» δεν υπακούουν απαραίτητα στη
λογική, αλλά ούτε και μπορούν να ονομαστούν παράλογες. Μπορεί να είναι δύο
εντελώς διαφορετικά πράγματα.
Κάθε συμβουλή που θα μπορούσε ίσως να δώσει κανείς σ’ έναν
άλλο σ’ αυτό το θέμα είναι ασφαλέστατη, όταν απλώς υποστηρίζει το δικαίωμα που
έχει το άτομο να πιστεύει σ’ αυτό που επιλέγει. Είναι κανείς απόλυτα ελεύθερος
να υποστηρίζει τις δικές του πεποιθήσεις με σκοπό να κερδίσει αποδοχή.
Κινδυνεύει, όμως, όταν επιχειρεί να επιτεθεί στις πεποιθήσεις των άλλων, και
πολύ περισσότερο όταν επιτίθεται κι επιχειρεί να τους βλάψει εξαιτίας των
θρησκευτικών τους πεποιθήσεων.
Η ανθρωπότητα, από τη γένεση του είδους, έχει βρει μεγάλη
παρηγοριά και χαρά στις αγκάλες των διαφόρων θρησκειών του. Ακόμα κι ο
«μηχανοκράτης» κι ο «υλιστής» του σήμερα θυμίζουν κατά πολύ τους ιερείς του
παλιού καιρού την ώρα που διακήρυτταν το δόγμα τους.
Οι άνθρωποι που δεν έχουν πίστη αποτελούν μια πολύ θλιβερή
κατηγορία. Θα μπορούσε ακόμα και να τους δοθεί κάτι στο οποίο να πιστεύουν.
Όμως, όταν έχουν θρησκευτικές πεποιθήσεις, σεβάσου τες.
*** Ο δρόμος προς την ευτυχία είναι
γεμάτος έριδες όταν δε σέβεται κανείς
τις θρησκευτικές πεποιθήσεις
των άλλων.***
1.μηχανοκρατία: η άποψη πως όλα τα
έμβια όντα είναι μονάχα ύλη σε κίνηση και μπορούν να εξηγηθούν πλήρως με τους
νόμους της φυσικής. Τη θεωρία εισηγήθηκαν ο Λεύκιππος και ο Δημόκριτος (460 με
370 1845]π.Χ.), οι οποίοι την πήραν ίσως από την αιγυπτιακή μυθολογία. Οι
υποστηρικτές αυτής της φιλοσοφίας θεώρησαν πως έπρεπε να αγνοήσουν τη θρησκεία,
γιατί δεν μπορούσαν να την αναγάγουν σε μαθηματικά. Τους επιτέθηκαν άνθρωποι με
θρησκευτικά συμφέροντα, και αυτοί με τη σειρά τους επιτέθηκαν στις θρησκείες. Ο
Ρόμπερτ Μπόιλ (1627-1691), που ανέπτυξε το Νόμο του Μπόιλ, στη φυσική,
αντέκρουσε την παραπάνω άποψη θέτοντας το ερώτημα για το αν η φύση θα μπορούσε
ή όχι να έχει τέτοια σχέδια όπως είναι η ύλη σε κίνηση.
2.υλισμός: οποιαδήποτε από μια
οικογένεια μεταφυσικών θεωριών που πιστεύει ότι το σύμπαν αποτελείται από
σκληρά αντικείμενα όπως οι πέτρες, μεγάλες ή μικρές. Οι θεωρίες αυτές
επιδιώκουν να εξηγήσουν πράγματα όπως η διάνοια, λέγοντας ότι μπορούν να
αναχθούν σε υλικά πράγματα ή στις κινήσεις τους.
Ο υλισμός είναι μια πολύ αρχαία ιδέα. Υπάρχουν κι άλλες ιδέες.
19. ΠΡΟΣΠΑΘΗΣΕ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΝΕΙΣ ΣΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ Ο,ΤΙ
ΔΕ ΘΑ ΣΟΥ ΑΡΕΣΕ ΝΑ ΣΟΥ ΚΑΝΟΥΝ ΕΚΕΙΝΟΙ.
Σε πολλούς λαούς, σε πολλές χώρες, για πολλούς αιώνες,
υπήρξαν διάφορες παραλλαγές αυτού που ονομάζεται «Χρυσούς Κανών».
Ο τίτλος που δίνεται πιο πάνω είναι μια διατύπωση αυτού
του κανόνα σε σχέση με τις επιζήμιες ενέργειες.
Μόνο ένας άγιος θα μπορούσε να ζήσει όλη του τη ζωή χωρίς
ποτέ να βλάψει κανέναν. Αλλά μόνο ένας εγκληματίας βλάπτει τους ανθρώπους γύρω
του χωρίς δεύτερη σκέψη.
Αφήνοντας εντελώς κατά μέρος τα συναισθήματα «ενοχής»,
«ντροπής» ή «τύψεων συνείδησης», τα οποία όλα τους μπορεί να είναι αρκετά
πραγματικά και άσχημα, δεν παύει να είναι αλήθεια επίσης πως το κακό που κάνει
κανείς στους άλλους μπορεί να γυρίσει πίσω στον ίδιο.
Δε γίνεται να επανορθωθούν όλες οι επιζήμιες πράξεις:
μπορεί μια πράξη που στρέφεται ενάντια σ’ έναν άλλο να μην μπορεί να
παραμεριστεί ή να ξεχαστεί. Η δολοφονία είναι μια τέτοια πράξη. Ο καθένας
μπορεί να υπολογίσει με ποιον τρόπο μια σοβαρή παραβίαση οποιουδήποτε σχεδόν
διδάγματος από αυτά που δίνονται σ’ αυτό το βιβλίο, θα μπορούσε να γίνει μια
ανεπανόρθωτα επιζήμια πράξη ενάντια σ’ έναν άλλο.
Καταστρέφοντας τη ζωή ενός άλλου μπορεί κανείς να
συντρίψει τη δική του ζωή. Η κοινωνία αντιδρά – οι φυλακές και τα τρελοκομεία
κατακλύζονται από ανθρώπους που βλάψανε τους συνανθρώπους τους. Αλλά υπάρχουν
κι άλλες ποινές: είτε συλληφθεί κανείς είτε όχι, η διάπραξη επιζήμιων πράξεων
εναντίων άλλων, ειδικά όταν αυτές είναι κρυφές, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα
σοβαρές αλλαγές στη στάση του απέναντι στους άλλους και στον εαυτό του, αλλαγές
που είναι όλες τους δυσάρεστες. Η ευτυχία και η χαρά της ζωής χάνονται.
Αυτή η παραλλαγή του «Χρυσού Κανόνα» χρησιμεύει επίσης και
ως κριτήριο. Όταν πείσουμε κάποιον να εφαρμόσει αυτόν τον κανόνα, αυτός μπορεί
να συνειδητοποιήσει τι είναι επιζήμια πράξη. Του δίνει απάντηση στο ερώτημα τι
είναι το επιζήμιο. Το φιλοσοφικό ερώτημα που αφορά το επίμαχο θέμα του τι
είναι άδικο, μπορεί ν’ απαντηθεί αμέσως σε προσωπικό επίπεδο: Θα σου άρεσε
να συμβεί αυτό σε σένα; Όχι; Τότε, πρέπει να είναι μια επιζήμια πράξη και, από
την άποψη της κοινωνίας, είναι μια άδικη πράξη. Μπορεί να αφυπνίσει την
κοινωνική συνείδηση. Και μπορεί τότε να επιτρέψει σε κάποιον να δει τι θα
πρέπει να κάνει και τι δε θα πρέπει να κάνει.
Σε μια εποχή όπου μερικοί δεν αισθάνονται καμιά αναστολή
για να κάνουν επιζήμιες πράξεις, η δυνατότητα του ατόμου να επιβιώνει
κατεβαίνει σε πολύ χαμηλή στάθμη.
Αν μπορείς να πείσεις τους ανθρώπους να εφαρμόσουν αυτόν
τον κανόνα, θα τους έχεις δώσει ένα δίδαγμα με το οποίο θα μπορούν να
αξιολογούν τη ζωή τους, και, σε μερικούς, θα έχεις ανοίξει την πόρτα για να
τους δώσεις τη δυνατότητα να ξαναγίνουν μέρος του ανθρώπινου γένους.
***Ο
Δρόμος προς την Ευτυχία
είναι κλειστός για κείνους που δε συγκρατούν τον εαυτό τους από το να
διαπράττει επιζήμιες πράξεις.***
1. «Χρυσούς Κανών»: παρ’ όλο που
αυτός ο κανόνας θεωρείται από τους χριστιανούς ως χριστιανικός, και απαντάται
τόσο στην Παλαιά όσο και στην Καινή Διαθήκη, πολλές άλλες φυλές και λαοί
μίλησαν γι’ αυτόν. Εμφανίζεται και στα Ανάλεκτα του Κομφούκιου (5ος
και 6ος αιώνας π.Χ.), ο οποίος παρέθετε αποσπάσματα από πιο αρχαία έργα. Τον
συναντάμε επίσης σε «πρωτόγονες» φυλές. Με τη μια ή την άλλη μορφή, εμφανίζεται
στ’ αρχαία έργα του Πλάτωνα, του Αριστοτέλη, του Ισοκράτη και του Σενέκα. Για
χιλιάδες χρόνια έχει θεωρηθεί από τον άνθρωπο ως ένα πρότυπο ηθικής
συμπεριφοράς.
20. ΠΡΟΣΠΑΘΗΣΕ ΝΑ ΦΕΡΕΣΑΙ ΣΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΟΠΩΣ ΘΑ
ΗΘΕΛΕΣ ΝΑ ΣΟΥ ΦΕΡΟΝΤΑΙ ΕΚΕΙΝΟΙ.
Αυτή είναι μια καταφατική παραλλαγή του «Χρυσού Κανόνα».
Μη σε παραξενεύει αν κάποιος φαίνεται να δυσανασχετεί όταν
του λένε «να είναι καλός». Όμως η δυσανασχέτησή του μπορεί να μην προέρχεται
καθόλου από την ιδέα τού «να είναι καλός»· μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι
αυτό το άτομο, στην πραγματικότητα, έχει κάποια παρανόηση για το τι σημαίνει
αυτό.
Μπορεί κανείς να μπλεχτεί σ’ ένα πλήθος αντικρουόμενων
απόψεων και συγχύσεων σχετικά με το τι μπορεί να είναι η «καλή συμπεριφορά».
Μπορεί να μην κατάλαβε ποτέ –ακόμα κι αν ο δάσκαλος το είχε καταλάβει– γιατί
έπαιρνε τo «βαθμό» που έπαιρνε στον έλεγχό του. Μπορεί ακόμα και να έχει λάβει
ψευδή δεδομένα σχετικά μ’ αυτό ή να τα έχει υποθέσει ο ίδιος: «Τα καλά παιδιά
δεν πρέπει να ακούγονται», «Καλός είσαι όταν δεν κάνεις τίποτα».
Ωστόσο, υπάρχει ένας τρόπος να ξεκαθαριστούν όλα αυτά
μέχρι να μείνει κανείς τελείως ικανοποιημένος.
Σ’ όλες τις εποχές και στα περισσότερα μέρη, το ανθρώπινο
γένος σέβεται βαθιά ορισμένες αξίες. Ονομάζονται αρετές. Έχουν αποδοθεί σε ενάρετους ανθρώπους, σε αγίους και σε
θεούς. Έχουν δημιουργήσει τη διαφορά ανάμεσα σ’ ένα βάρβαρο κι έναν
καλλιεργημένο άνθρωπο, τη διαφορά ανάμεσα στο χάος και σε μια αξιοπρεπή
κοινωνία.
Δεν είναι απόλυτα απαραίτητο να δοθεί μια εντολή εξ
ουρανού ούτε να γίνει επίπονο ψάξιμο στους χοντρούς τόμους των φιλοσόφων για ν’
ανακαλύψει κανείς τι σημαίνει «καλό». Μπορεί να συμβεί μια αυτοαποκάλυψη πάνω
στο θέμα.
Κάθε άνθρωπος σχεδόν μπορεί να το βρει αυτό.
Αν κάποιος συλλογιζόταν πώς θα του άρεσε να του φέρονται
οι άλλοι, θα κατέληγε στις ανθρώπινες αρετές. Απλά σκέψου πώς θα ήθελες να
φέρονται οι άλλοι σ’ εσένα.
Ίσως, πρώτα απ’ όλα, να ήθελες να σου φέρονται δίκαια:
δε θα ήθελες οι άλλοι να λένε ψέματα για σένα ή να σε καταδικάζουν άδικα ή με
δριμύτητα. Σωστά;
Θα ήθελες ίσως οι φίλοι σου κι οι σύντροφοί σου να σου
είναι αφοσιωμένοι: δε θα ήθελες να σε προδίδουν.
Μπορεί να ήθελες να σου φέρονται με πνεύμα ευγενούς
άμιλλας, όχι να σ’ εξαπατούν ή να σε παραπλανούν.
Θα ήθελες οι άλλοι να είναι τίμιοι στις
δοσοληψίες τους μαζί σου. Θα ήθελες να είναι ειλικρινείς μαζί σου και
να μη σε κοροϊδεύουν. Σωστά;
Ίσως να ήθελες να σου φέρονται με καλοσύνη και
χωρίς σκληρότητα.
Θα ήθελες, πιθανά, οι άλλοι να ενδιαφέρονται για
τα δικαιώματα και τα αισθήματά σου.
Όταν είσαι σε κακή κατάσταση, θα σου άρεσε ίσως οι άλλοι
να είναι σπλαχνικοί.
Αντί να σε επικρίνουν με οξύτητα, θα ήθελες ίσως οι άλλοι
να δείχνουν αυτοέλεγχο .Σωστά?
Αν είχες κάποια ελαττώματα ή μειονεκτήματα, αν έκανες
κάποιο λάθος, θα ήθελες ίσως οι άλλοι να είναι ανεκτικοί, όχι
επικριτικοί.
Αντί να συγκεντρώνουν την προσοχή τους στην επίκριση και
στην τιμωρία, θα προτιμούσες οι άλλοι να είναι επιεικείς. Σωστά;
Ίσως να ήθελες οι άλλοι να είναι γενναιόδωροι
προς εσένα, όχι μικρόψυχοι ούτε τσιγκούνηδες.
Ίσως να είχες την επιθυμία οι άλλοι να σ’
εμπιστεύονται, όχι να σε αμφισβητούν συνεχώς.
Θα προτιμούσες πιθανόν να σε σέβονται, όχι να σε
προσβάλλουν.
Ίσως θα ήθελες οι άλλοι να είναι ευγενικοί
απέναντί σου κι επίσης να σου φέρονται με ευπρέπεια. Σωστα;
Θα σου άρεσε ίσως οι άλλοι να σε θαυμάζουν.
Όταν έκανες κάτι γι’ αυτούς, θα σου άρεσε ίσως να σε εκτιμούν.
Σωστά;
Θα σου άρεσε ίσως οι άλλοι να είναι φιλικοί προς
εσένα.
Από μερικούς ίσως να ήθελες αγάπη.
Και, πάνω απ’ όλα, δε θα ήθελες αυτοί οι άνθρωποι απλά να
προσποιούνται αυτά τα πράγματα, θα ήθελες να είναι αρκετά ειλικρινείς στη
συμπεριφορά τους και να ενεργούν με ακεραιότητα.
Πιθανά να μπορούσες να σκεφτείς κι άλλα. Υπάρχουν και τα
διδάγματα που περιέχονται σ’ αυτό το βιβλίο. Αλλά πάνω απ' όλα θα είχες φτιάξει
μια σύνοψη για όσα αποκαλούνται αρετές.
Δε χρειάζεται και πολλή φαντασία για να αναγνωρίσει
κάποιος το γεγονός πως αν οι άνθρωποι γύρω του του φέρονταν συνήθως μ’ αυτό τον
τρόπο, η ζωή του θα κυλούσε ευχάριστα. Κι είναι αμφίβολο αν θα ανέπτυσσε
εχθρότητα προς εκείνους που του φέρθηκαν μ’ αυτό τον τρόπο.
Τώρα υπάρχει ένα ενδιαφέρον φαινόμενο 2 κατά
την εργασία στις ανθρώπινες σχέσεις. Όταν ένας άνθρωπος φωνάζει σ’ έναν άλλον,
ο άλλος έχει την παρόρμηση να φωνάξει κι εκείνος. Ένας αντιμετωπίζεται λίγο
πολύ με το τρόπο που αντιμετωπίζει τους άλλους: κάποιος κατ'ακρίβειαν δίνει το
παράδειγμα για το πως πρέπει να τον αντιμετωπίζουν. Ο Α είναι εχθρικός προς τον
Β, έτσι κι ο Β είναι εχθρικός προς τον Α. Ο Α είναι φιλικός προς τον B ετσι ο Β
είναι φιλικός προς τον Α. Είμαι βέβαιος ότι το έχετε δει συνεχώς στην εργασία
σας. Ο Γ... μισεί όλες τις γυναίκες, κι έτσι κι οι γυναίκες έχουν την τάση
να μισούν το Γ.... Ο Κ... φέρεται σκληρά σε όλους, επομένως κι οι άλλοι
έχουν την τάση να φέρονται σκληρά στον Κ... – κι αν δεν το αποτολμούν ανοιχτά,
μπορεί να τρέφουν μέσα τους μια κρυφή παρόρμηση να φερθούν πράγματι πολύ σκληρά
στον Κ...., αν ποτέ τούς δοθεί η ευκαιρία.
Στο φανταστικό κόσμο του μυθιστορήματος και του
κινηματογράφου, βλέπει κανείς ευγενικούς κακούς με απίστευτα ικανές συμμορίες
και μοναχικούς ήρωες, εντελώς αγροίκους.αγροίκος: άτομο με αγενείς, άγαρμπους
τρόπους και ελάχιστη καλλιέργεια. Η ζωή δεν είναι πραγματικά έτσι: οι
πραγματικοί κακοποιοί συνήθως είναι αρκετά άξεστοι ...
Ο Ναπολέων και ο Χίτλερ προδόθηκαν δεξιά και αριστερά από τους δικούς τους
ανθρώπους. Οι πραγματικοί ήρωες είναι οι πιο γαλήνιοι ομιλητές που συνάντησες
ποτέ, κι είναι πολύ ευγενικοί με τους φίλους τους.
Αν σταθεί κανείς αρκετά τυχερός ώστε να συναντήσει και να
μιλήσει με τους άντρες και τις γυναίκες που έχουν φτάσει στην κορυφή
επαγγελματικά, θα εκπλαγεί από μία παρατήρηση που γίνεται συχνά, ότι είναι
σχεδόν οι ωραιότεροι άνθρωποι που συνάντησε ποτέ. Αυτός είναι ένας από τους
λόγους που βρίσκονται στην κορυφή: οι περισσότεροι απ’ αυτούς προσπαθούν να
φέρονται καλά στους άλλους. Κι εκείνοι γύρω τους ανταποκρίνονται και έχουν την
τάση να τους φέρονται καλά, και να τους συγχωρούν ακόμα και τις λίγες τους
αδυναμίες.
Έτσι, μπορεί κανείς να υπολογίσει από μόνος του τις
ανθρώπινες αρετές με το να βρει απλώς πώς ο ίδιος θα ήθελε να του φέρονται. Και
απ’ αυτό, όπως θα συμφωνήσεις νομίζω, ξεκαθαρίζει κανείς κάθε σύγχυση για το τι
είναι πράγματι «καλή συμπεριφορά». Απέχει πολύ από το να είσαι αδρανής, να
κάθεσαι ακίνητος με τα χέρια σταυρωμένα και να μη λες τίποτα. Το να «είσαι
καλός» μπορεί να εκφράζεται ως μια δύναμη γεμάτη δράση και ισχύ.
Ελάχιστη χαρά μπορεί να βρει κανείς στη μελαγχολική,
συγκρατημένη σοβαρότητα. Όταν κάποιοι στα παλιά χρόνια άφηναν να εννοηθεί πως
το ν’ ακολουθείς την αρετή απαιτεί ένα δυσάρεστο και άχαρο τρόπο ζωής, έτειναν
προς το συµπέρασµα πως κάθε ευχαρίστηση προέρχεται από την κακία: τίποτα δε θα
µπορούσε να απέχει πιο πολύ από τα γεγονότα. Η χαρά και η ευχαρίστηση δεν
προέρχονται από την ανηθικότητα! Το αντίθετο µάλιστα! Η χαρά και η ευχαρίστηση
γεννιούνται µόνο στις τίµιες καρδιές· οι ανήθικοι ζουν µια απίστευτα
δυστυχισµένη και αξιοθρήνητη ζωή, γεµάτη βάσανα και πόνο. Οι ανθρώπινες αρετές
έχουν πολύ μικρή σχέση με τη μελαγχολία. Αυτές είναι η λαµπρή πλευρά της ζωής
της ίδιας.
Λοιπόν, τι νομίζεις πως θα συνέβαινε αν προσπαθούσε κανείς
να φέρεται στους γύρω του με
Δικαιοσύνη,
Αφοσίωση,
Πνεύμα
Ευγενούς άμιλλας,
Τιμιότητα,
Ειλικρίνεια,
Καλοσύνη,
Ενδιαφέρον,
Ευσπλαχνία,
Αυτοέλεγχο,
Ανοχή,
Επιείκεια,
Γενναιοδωρία,
Εμπιστοσύνη,
Σεβασμό,
Ευγένεια,
Ευπρέπεια,
Θαυμασμό,
Φιλικότητα,
Αγάπη, και το έκανε αυτό με Ακεραιότητα;
Ίσως να έπαιρνε λίγο καιρό, αλλά δε νομίζεις πως πολλοί
άλλοι θ’ άρχιζαν τότε να προσπαθούν να φέρονται σ’ αυτόν με τον ίδιο τρόπο;
Ακόμα κι αν λάβει κανείς υπόψη τις όποιες σποραδικές
αποκλίσεις από τα παραπάνω –τα νέα που τον τρομάζουν, το διαρρήκτη που
χρειάζεται να τον κτυπησει στο κεφάλι, τον αργοσχολο που οδηγεί αργά μπροστά του
στη λωρίδα ταχείας κυκλοφορίας όταν έχει αργήσει για τη δουλειά– θα πρέπει να
είναι αρκετά εμφανές πως θα ανέβαζε κανείς τον εαυτό του σ’ ένα νέο επίπεδο
ανθρώπινων σχέσεων. Η δυνατότητά του να επιβιώνει θα αυξανόταν σημαντικά. Και
σίγουρα η ζωή του θα ήταν πιο ευτυχισμένη.
Μπορεί κανείς να
επηρεάσει τη συμπεριφορά των άλλων γύρω του. Αν δεν την επηρεάζει ήδη, μπορεί
να του γίνει πολύ πιο εύκολο αν απλώς διαλέγει μια αρετή κάθε μέρα και
ειδικεύεται σ’ αυτήν για κείνη τη μέρα. Μ’ αυτό τον τρόπο, θα φτάσει να έχει
τελικά όλες τις αρετές μέσα του.
Πέρα από το προσωπικό όφελος, μπορεί κανείς να δώσει μια
βοήθεια, όσο μικρή και να ’ναι, για να αρχίσει μια νέα εποχή για τις ανθρώπινες
σχέσεις.
Το βότσαλο που πέφτει στη λιμνούλα μπορεί να δημιουργήσει
κυματισμούς μέχρι την πιο απόμακρη όχθη.
***Ο
δρόμος προς την ευτυχία
γίνεται πολύ πιο λαμπρός
όταν εφαρμόζεις το δίδαγμα:
«Προσπάθησε να φέρεσαι στους άλλους
όπως θα ήθελες να σου φέρονται κι εκείνοι».***
1
1. αρετές: τα ιδεώδη χαρακτηριστικά
της καλής ανθρώπινης συμπεριφοράς.
2.φαινόμενο: διαπιστωμένο γεγονός ή
συμβάν.
21. ΑΚΜΑΖΕ ΚΑΙ ΠΡΟΚΟΒΕ.
Μερικές φορές κάποιοι επιζητούν να συντρίψουν έναν
άνθρωπο, να εκμηδενίσουν τις ελπίδες και τα όνειρά του, το μέλλον του και αυτόν
τον ίδιο.
Με το χλευασμό και πολλά άλλα μέσα, κάποιος που έχει
άσχημες προθέσεις για έναν άλλο μπορεί να προσπαθήσει να επιφέρει την πτώση
του.
Οι προσπάθειες να καλυτερέψει κανείς τον εαυτό του, και να
γίνει πιο ευτυχισμένος στη ζωή, μπορούν να γίνουν αντικείμενο επιθέσεων για
οποιονδήποτε λόγο.
Είναι μερικές φορές αναγκαίο να χειρίζεσαι τέτοιες
επιθέσεις κατευθείαν. Όμως, υπάρχει και μια μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση που
σπάνια αποτυχαίνει.
Τι ακριβώς προσπαθούν να κάνουν σε κάποιον τέτοιοι
άνθρωποι; Προσπαθούν να τον μειώσουν.
Πρέπει να φαντάζονται πως είναι επικίνδυνος γι’ αυτούς
κατά κάποιον τρόπο· πως, αν αυτός ανερχόταν στην κοινωνία, θα μπορούσε να
αποτελέσει απειλή γι’ αυτούς. Έτσι, με διάφορους τρόπους, τέτοιοι άνθρωποι
επιδιώκουν να μειώσουν τα ταλέντα και τις ικανότητές του.
Μερικοί τρελοί έχουν μάλιστα κι ένα γενικό σχέδιο που έχει
ως εξής: «Αν ο Α... γίνει πιο πετυχημένος, θα μπορούσε να αποτελέσει απειλή για
μένα. Γι’ αυτό πρέπει να κάνω ό,τι μπορώ, ώστε να γίνει ο Α... λιγότερο
πετυχημένος». Δε φαίνεται να τους περνάει ποτέ από το νου πως οι πράξεις τους
μπορούν να κάνουν τον Α... εχθρό τους, παρ’ όλο που δεν ήταν εχθρός τους
προηγουμένως. Αυτό μπορεί να χαρακτηριστεί ως ένας σχεδόν βέβαιος τρόπος για να
μπουν αυτοί οι τρελοί σε φασαρίες. Μερικοί το κάνουν απλώς από προκατάληψη ή
επειδή «δεν τους αρέσει κάποιος».
Αλλά, με όποιον τρόπο κι αν το επιχειρούν, ο πραγματικός
σκοπός αυτών των ανθρώπων είναι να αναγκάσουν το στόχο τους να συρρικνωθεί και
ν’ αποτύχει στη ζωή.
Ο πραγματικός χειρισμός μιας τέτοιας κατάστασης και
τέτοιων ανθρώπων, ο πραγματικός τρόπος για να τους νικήσεις είναι να ακμάζεις
και να προκόβεις.
Ο, ναι, είναι αλήθεια πως τέτοιοι άνθρωποι, βλέποντας
κάποιον να καλυτερεύει τη ζωή του, μπορούν να γίνουν έξαλλοι και να επιτεθούν
με μεγαλύτερη δύναμη. Αυτό που πρέπει να κάνεις είναι να τους χειριστείς, αν
χρειάζεται, αλλά μη σταματήσεις να ακμάζεις και να προκόβεις, γιατί αυτό είναι
που τέτοιοι άνθρωποι θέλουν να κάνεις.
Αν ακμάζεις και προκόβεις όλο και περισσότερο, τέτοιοι
άνθρωποι πέφτουν σε απάθεια σχετικά μ’ αυτό· μπορεί και να τα παρατήσουν
ολότελα.
Αν οι στόχοι κάποιου στη ζωή είναι αξιόλογοι, αν τους
εκπληρώνει δίνοντας κάποια προσοχή στα διδάγματα αυτού του βιβλίου, αν ακμάζει
και προκόβει, σίγουρα θα βγει νικητής. Και, ελπίζουμε, χωρίς να πειραχτεί ούτε
μια τρίχα από το κεφάλι του.
***Κι
αυτή είναι η ευχή μου για σένα:
άκμαζε και πρόκοβε!***
1
1. ακμάζω: βρίσκομαι σε κατάσταση
δράσης και παραγωγής· επεκτείνομαι σε επιρροή· ευημερώ· τα πάω καλά ολοφάνερα.
2
2.προκόβω: επιτυγχάνω οικονομικά·
επιτυγχάνω σ' αυτό που κάνω.
………………………………………………************…………………….
Η ευτυχία έγκειται στην ενασχόληση με αξιόλογες
δραστηριότητες. Όμως, υπάρχει μονάχα ένα άτομο που μπορεί να πει σίγουρα τι
είναι αυτό που θα κάνει κάποιον ευτυχισμένο: Αυτός ο Ιδιος.
Οι ηθικοί κανόνες …είναι στην πραγματικότητα οι άκρες του
δρόμου. Αν κάποιος τις παραβιάζει, μοιάζει με τον αυτοκινητιστή που βγαίνει
εκτός δρόμου – το αποτέλεσμα μπορεί να είναι η καταστροφή μιας στιγμής, μιας
σχέσης, μιας ζωής.
Μονάχα εσύ μπορείς να πεις πού βγάζει ο δρόμος, γιατί ο
καθένας μας βάζει τους δικούς του στόχους για την κάθε ώρα, την κάθε σχέση, την
κάθε φάση της ζωής του.
Μπορεί κανείς να αισθάνεται κάποιες στιγµές σαν ένα φύλλο
που το στροβιλίζει ο άνεµος πάνω από ένα βρόµικο δρόµο, µπορεί να αισθάνεται
σαν ένας κόκκος άµµου· ακινητοποιηµένος σ’ ένα σηµείο. Μα κανείς δεν είπε πως η
ζωή είναι κάτι ήρεµο και τακτοποιηµένο· δεν είναι. Όµως ούτε κι ο άνθρωπος
είναι κάποιο τσακισµένο φύλλο ή ένας κόκκος άµµου: µπορεί, λίγο ως πολύ, να
σχεδιάσει το δικό του οδικό χάρτη και να τον ακολουθήσει.
Μπορεί κανείς να αισθάνεται πως, έτσι όπως είναι τώρα τα
πράγματα, είναι πάρα πολύ αργά για να κάνει κάτι, πως ο δρόμος που διένυσε
είναι τόσο μπερδεμένος, που δεν υπάρχει καμιά πιθανότητα να σχεδιάσει ένα
μελλοντικό δρόμο ο οποίος να είναι κάπως διαφορετικός. Πάντα υπάρχει κάποιο
σημείο στο δρόμο που κάποιος μπορεί να σχεδίασε κάτι καινούργιο. Και να
προσπαθήσει να το ακολουθήσει. Δεν υπάρχει ζωντανό ανθρώπινο πλάσµα που να µην
µπορεί να κάνει ένα νέο ξεκίνηµα.
Θα μπορούσε να ειπωθεί χωρίς τον παραμικρό φόβο διάψευσης
ότι οι άλλοι μπορεί να κοροϊδευουν και να επιδιώκουν με διάφορα μέσα να
σπρώξουν κάποιον στο χείλος
και να τον δελεάσουν με διάφορους τρόπους έτσι ώστε να οδηγηθεί στην ανήθικη
ζωή.
Όλα αυτά τα άτομα το κάνουν για προσωπικούς σκοπούς τους. Αν κάποιος τους
ακούσει καταλήγει σε τραγωδία και θλίψη.
Φυσικά, θα έχει κανείς κάπου κάπου και ήττες προσπαθώντας
να εφαρμόσει αυτό το βιβλίο και να κάνει άλλους να το εφαρμόσουν. Θα πρέπει
απλώς να μαθαίνει απ’ αυτές και να συνεχίζει. Ποιος είπε πως ο δρόμος δεν έχει
λακκούβες;
Μπορεί να τον διαβεί κανείς παρ’ όλα αυτά. Έτσι οι
άνθρωποι μπορεί και να πέφτουν. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως δεν μπορούν να
σηκωθούν ξανά και να συνεχίσουν το δρόμο τους.
Αν κάποιος δεν ξεφεύγει από την πορεία του, δεν μπορεί να
πλανηθεί πολύ. Η αληθινή συγκίνηση, η ευτυχία κι η χαρά προέρχονται από άλλα
πράγματα, όχι από διαλυμένες ζωές.
Αν μπορείς να κάνεις άλλους ν’ ακολουθήσουν το δρόμο, εσύ
ο ίδιος θα είσαι αρκετά ελεύθερος για να δώσεις στον εαυτό σου μια ευκαιρία να
ανακαλύψει τι είναι η πραγματική ευτυχία.
Ο δρόμος προς την ευτυχία είναι ένας
αυτοκινητόδρομος μεγάλης ταχύτητας
για κείνους που ξέρουν πώς να παραμένουν στην πορεία τους.
Εσύ είσαι ο οδηγός.
……Καλό ταξίδι…...
****************
